ગુરુવાર, 23 નવેમ્બર, 2017

નોટબંધી – દેશહિતનો ઉતમ નિર્ણય

નોટબંધી – દેશહિતનો ઉતમ નિર્ણય

1.      નોટબંધી એ કાળાનાંણા અને ભ્રષ્ટાચાર સામેની લડાઈનો એક ભાગ છે.

2.      ભાજપા ૮ નવેમ્બરને ‘એન્ટી બ્લેક્મની દિવસ ‘તરીકે મનાવશે જયારે કોંગ્રેસ આ દિવસને બ્લેક ડે તરીકે મનાવવાની જાહેરાત કરી છે.ભાજપા અને કોંગ્રેસ વચ્ચે આ જ તફાવત છે.કાળાનાંણા અને ભ્રષ્ટાચાર સામેની લડાઈમાં કોંગ્રેસ સિવાય આખો દેશ ભાજપા સાથે છે.


3.      સંસદના સેન્ટ્રલ હોલમાં ભાજપા સંસદીય પક્ષની બેઠકને સંબોધન કરતા પ્રધાનમંત્રીશ્રી નરેન્દ્રભાઈએ જણાવ્યું હતું કે ૫૦૦ અને ૧૦૦૦ની નોટબંધી એ કાળાનાંણા સામેની અમારી સતત લડાઈનો અંત નહિ પણ શરૂઆત છે.આ નિર્ણય દેશહિત માટે લેવાયો છે.

4.      કાળાનાંણાના જોરે ચાલતી આતંકવાદી પ્રવૃતીઓ,ડ્રગ્સ અને નકલી નાંણાના કારોબાર તેમજ બેનામી મિલકતો ,સોનું,ચાંદી,જર-ઝવેરાત અને જમીનમાં થતાં રોકડાના વ્યવહારો સાથે જ કાળાનાંણાનાં સમાંતર અર્થતંત્રને નેસ્તનાબુદ કરવા માટે ભાજપા સરકાર કટિબદ્ધ છે.


5.      રીયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્ર કે જે ભારતના જીડીપીમાં ૭ ટકા જેટલો હિસ્સો ધરાવે છે.આ ક્ષેત્રે રોકડના વ્યવહારો બંધ થતાં કિંમતોમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે તેમજ બેંકીગ સીસ્ટમમાં કરોડોની રોકડ ઠલવાતા બેંક લોન પણ સસ્તી થઇ છે.તેથી દેશના નીચલા મધ્યમ વર્ગ અને મધ્યમ વર્ગનું ઘરના ઘરનું સપનું સાકાર થશે.




6.      જન જનકી બાત – મોદી એપના સર્વે મુજબ
·         ૯૮ ટકા લોકો માને છે કે દેશમાં બ્લેકમની છે.
·         ૯૯ ટકા લોકો માને છે કે ભ્રષ્ટાચાર અને કાળાનાંણાને નાબુદ કરવા જરૂરી
·         ૯૨ ટકા લોકોએ કહ્યું કે કાળાનાંણા,ભ્રષ્ટાચાર અને આતંકી પ્રવૃતીઓને ડામવા માટે નોટબંધી શ્રેષ્ઠ પગલું છે.

7.      બેંકિંગ સીસ્ટમમાં કરોડોની રોકડ આવતા બેન્કોની લોન આપવાની ક્ષમતા વધશે.

8.      ડીજીટલ ઇકોનોમીને વેગ મળતા લઘુતમ વેતન સુનિશ્ચિત કરી શકાશે.

9.      દેશમાં સફેદ વ્યવહારોનો નવો યુગ શરુ થશે.સમગ્ર ભારતમાં મૂડીરોકાણ વધશે,અર્થતંત્ર વધુ મજબુત બનશે.


10.  ૭મી નવેમ્બર સુધી વિપક્ષ પૂછતો હતો કે મોદીજી તમે કાળાનાંણા નાબુદી માટે શું પગલા લીધા ? હવે આજે તેઓ પૂછે છે કે તમે કાળાનાંણા નાબુદી માટે શા માટે પગલા લીધા ?કારણ કે તેમને તેમના બંગલાઓમાં છુપાવેલા બ્લેક્મની ની ચિંતા સતાવી રહી હતી.

11.  મોદી સરકારે કાર્યભાર સંભાળ્યા બાદ કાળાનાંણા અને ભ્રષ્ટાચાર નાબુદી માટે અનેક પગલાઓ લીધા છે.જેમકે,
·         કાળાધનની તપાસ માટે સુપ્રીમકોર્ટના પૂર્વ જજની અધ્યક્ષતામાં SIT ની રચના કરી.
·         વિદેશમાં જમા કાળાધનની તપાસ માટે ૨૦૧૫માં કડક કાયદો બનાવ્યો.
·         કાળાધનને વિદેશમાંથી પરત લાવવા માટે જુદા જુદા દેશો સાથે ટેક્સ સમજુતીમાં ફેરફારો કર્યા તેમજ નવી સમજૂતીઓ કરી.
·         અમેરિકા સહીત વિભિન્ન દેશો સાથે સલાહ સૂચનનું આદાન પ્રદાન તથા ઇન્ફોર્મેશન એક્સચેન્જનું આયોજન કર્યું.
·         ભ્રષ્ટાચારીઓની બેનામી સંપતિ પર રોક લગાવવા ઓગષ્ટ ૨૦૧૬માં એક સખત કાયદો ઘડ્યો.આ કાયદા હેઠળ મોટા ટેક્સ ચોરોને જેલ હવાલે કર્યા.
·         જાહેર નહિ કરાયેલી આવકને દંડની રકમ સાથે જાહેર કરવાની યોજના IDS 2016 થી મોટી માત્રામાં છુપાયેલી સંપતિ જાહેર થઇ.

12.  વર્ષ ૨૦૧૬-૧૬માં દેશની ૧૨૫ કરોડથી પણ વધારે જનસંખ્યામાંથી ફક્ત ૩.૭ કરોડ લોકોએ જ ઇન્કમટેક્સ રીટર્ન ફાઈલ કર્યા.તેમાંના ૯૯ લોકોએ પોતાની આવક ૨.૫ લાખ રૂપિયાથી ઓછી હોવાનો દાવો કર્યો અને એક પણ રૂપિયો ટેક્સ ન ભર્યો.૧.૯૫ કરોડ કરદાતાઓએ ૫ લાખ રૂપિયાથી ઓછી આવક બતાવી.બાવન લાખ લોકોએ પોતાની આવક ૫ થી ૧૦ લાખ રૂપિયાની વચ્ચે બતાવી અને ફક્ત ૨૪ લાખ કરદાતા જ એવા હતા જેમણે પોતાની આવક ૧૦ લાખ રૂપિયાથી વધુ બતાવી.આ આંકડાઓ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારતમાં પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ એમ બંને ટેક્સ બાબતે મોટી સંખ્યામાં લોકો ટેક્સ ના કાયદાનું પાલન કરતા નથી.તેના લીધે ગરીબી નિવારણ,રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને દેશના આર્થિક વિકાસ માટે જરૂરી ખર્ચમાં સમાધાન કરવું પડે છે.

13.  દશકાઓથી ભારતમાં મોટાભાગની લેવડ-દેવડ રોકડાથી તથા થોડી ચેકથી થતી આવી છે.પાક્કું બીલ અને કાચું બીલ વેપારની ભાષાનો હિસ્સો બની ગયો હતો.ટેક્સચોરીને અનૈતિક નહિ માનીને વ્યવહારોનો એક ભાગ માની લેવામાં આવ્યો હતો.દેશની સરકારોએ પણ આ વાતને સામાન્ય માની ને ચાલવા દીધું.પરંતુ હકીકતમાં દેશના તમામ લોકોને અપ્રત્યક્ષ રીતે બહુ મોટું નુકશાન થઇ રહ્યું હતું.દેશનો ગરીબ વધારે ગરીબ અને અમીર વધુ અમીર બની રહ્યો હતો.કાળાનાંણાને લીધે મોંઘવારી વધી રહી હતી.આ પરીસ્થિતિને કાબુમાં લાવવા માટે નોટબંધી એક માત્ર ઉપાય હતો.


14.  નોટબંધીથી ઈમાનદારોને લાભ અને બેઈમાનોને સજા મળશે.

15.  રીઝર્વ બેંકના રીપોર્ટ મુજબ ૫૦૦ અને ૧૦૦૦ ની કુલ ૯૯ ટકા નોટો બેંકમાં પરત જમા થઇ છે.તેનો મતલબ એ નથી કે બેંકમાં જમા થઇ એટલે બ્લેકના વ્હાઈટ થઇ ગયા.ઉલટાનો એક ફાયદો થયો કે બ્લેકમનીનું પાક્કું સરનામું સરકારને મળી ગયું.એટલેકે જે ખાતાઓનો બ્લેકમની માટે દુરુપયોગ થયો હશે તે તમામ ખાતાઓની અને ખાતાધારકોની તપાસ ચાલુ છે.શંકાસ્પદ એવા ૧૮ લાખ ખાતા અને ૨.૮૯ લાખ કરોડની કેશ ડીપોઝીટની તપાસ ચાલુ છે.એડવાન્સ ડેટા એનાલિસિસમાં ૫.૫૬ લાખ નવા શંકાસ્પદ કેસો મળી આવ્યા છે.૨૯,૨૧૩ કરોડની અઘોષિત આવક પકડાઈ છે.અને ૧૬,૦૦૦ કરોડનું કાળુંનાણું નોટબંધી બાદ પાછુ ફર્યું નથી.

16.  તાજેતરમાંજ ભારત સરકારે ૨.૧૦ લાખ બેનામી કંપનીઓના રજીસ્ટ્રેશન રદ કર્યા છે અને તેનાં તમામ બેંક એકાઉન્ટ સીઝ કરવામાં આવ્યા છે.આ ઉપરાંત આવી બેનામી કંપનીઓના ૩ લાખ ડીરેક્ટરો ને પણ બ્લેકલિસ્ટેડ કરવામાં આવ્યા છે.તેમજ સેબી દ્વારા આવી ૩૩૧ બેનામી કંપનીઓના શેરબજારના ટ્રેડીંગ પર પણ પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે.


17.   નોટબંધીને લીધે ડીજીટલ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં બહુ મોટો વધારો થયો છે.અર્થતંત્રમાંથી ૨૦ ટકા કેશ ઓછી થઇ છે.એટલેકે કેશના વહેવારોમાં ઘટાડો થયો છે.ગુજરાતમાં પણ ઘણા ગામડાઓ પણ સંપૂર્ણ ડીજીટલ થયા છે.

18.  નોટબંધી બાદ કરદાતાઓની સંખ્યામાં પણ મોટો વધારો થયો છે.નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૬-૧૭માં ૧.૨૬ કરોડ જેટલા નવા કરદાતાઓએ ઇન્કમટેક્ષ રીટર્ન ફાઈલ કર્યા છે.૨૦૧૬-૧૭માં કુલ ૫.૪૩ કરોડ જેટલા રીટર્ન ફાઈલ થયા છે જે ૨૦૧૫-૧૬ ના વર્ષ કરતા ૧૭.૩ ટકાનો વધારો સૂચવે છે.


19.  નોટબંધી પહેલાં અંદાજે ૩૦૦ કરોડની નકલી કરન્સી બજારમાં હતી.જેનો ઉપયોગ મોટાભાગે આતંકવાદ અને ડ્રગના કારોબારમાં થતો હતો.નોટબંધીને લીધે નકલી કરન્સી નાબુદ કરવામાં મોટી સફળતા પ્રાપ્ત થઇ છે.

20.   નોટબંધીના નિર્ણયને દેશની જનતાએ આવકાર્યો છે.નોટબંધી બાદ તુરંતજ ઉતરપ્રદેશ,ઉતરાખંડ અને ગોવા વિધાનસભાની ચૂંટણીઓમાં ભાજપનો ભવ્ય વિજય થયો છે.ઉપરાંત મહારાષ્ટ્ર,ઓડીશા,ચંડીગઢ અને ગુજરાતની સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓમાં પણ ભાજપનો વિજય થયો છે.

21.  ફુગાવો-મોંઘવારી અટકાવવા,અમીર-ગરીબ વચ્ચેની અસમાનતા ઘટાડવા,દેશ વિરોધી પ્રવૃતીઓ અટકાવવા,ગરીબોના શશક્તિકરણ તેમજ દેશનાં અર્થતંત્રને વધુ મજબુત બનાવવા માટે નોટબંધી અનિવાર્ય હતી.


22.  તાજેતરમાંજ ગત ૧૫ ઓક્ટોબરે યુકે સરકાર દ્વારા ૧ પાઉન્ડના સિક્કાને બંધ કરી દેવામાં આવ્યો,પરંતુ ત્યાં કોઈ પ્રકારની નકારાત્મકતા ફેલાઈ નથી.

23.  દેશહિત માટે આવા નિર્ણયો જરૂરી હોય છે અને આવા આકરા નિર્ણયો તો ૫૬ની છાતી ધરવતા પ્રધાનમંત્રીશ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદી જ લઇ શકે. 


રવિવાર, 16 જુલાઈ, 2017

નોટબંધી બાદ વધુ મજબુતીથી આગળ વધતું ભારતીય અર્થતંત્ર

નોટબંધી બાદ વધુ મજબુતીથી આગળ વધતું ભારતીય અર્થતંત્ર

શેરબજાર ઓલટાઇમ હાઈ , નિકાસમાં વૃદ્ધિ,
ફુગાવામાં ઘટાડો , જીડીપીમાં વધારો

૮ નવેમ્બર ૨૦૧૬ના દિવસે વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ ભારતીય અર્થતંત્રની લાંબાગાળાની મજબૂતાઈ માટે એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો.તે નિર્ણય મુજબ રુ.૫૦૦ અને રુ.૧૦૦૦ ની નોટ ને કાયમી માટે ચલણમાંથી રદ કરવામાં આવી.જેને આપણે બીજા શબ્દોમાં વિમુદ્રીકરણ કહીએ છીએ.વડાપ્રધાનશ્રીના આ નિર્ણય બાદ વિરોધપક્ષોએ દેશભરમાં નોટબંધી નો વિરોધ કરી, કાગારોળ મચાવી  હતી તેમજ કોંગ્રેસ પ્રેરિત અનેક અર્થશાસ્ત્રીઓએ પણ વિમુદ્રીકરણને લીધે ભારતીય અર્થતંત્રમાં મંદી આવશે,મોંઘવારી વધશે,કારોબાર ઠપ્પ થઇ જશે વિગેરે જેવી આગાહીઓ કરી હતી.ટી.વી.ચેનલ્સમાં પણ નોટબંધીની તકલીફોને લઇ ખુબ ચર્ચાઓ ચાલી.પરંતુ વિમુદ્રીકરણનાં ૭ મહિના પછી આજે આપણે તેની અસરો અંગે તાજેતરની આંકડાકીય માહિતીઓ સાથે સમીક્ષા કરીએ તો સ્પષ્ટપણે ખ્યાલ આવે છે કે વિમુદ્રીકરણ બાદ ભારતીય અર્થતંત્ર વધુ ને વધુ મજબુતીથી આગળ વધી રહ્યું છે.શ્રી નરેન્દ્ર મોદીનાં શાશનમાં છેલ્લાં ત્રણ વર્ષમાં ભારતે તમામ આર્થીક સુચકાંકોમાં સુધારો કર્યો છે.જેનાં લીધે રાજકોષીય ખાધ,ચુકવણીનાં સંતુલનની ખાધ અને મોંઘવારીમાં ઘટાડો થયો છે.સાથે સાથે જીડીપી વૃદ્ધીદર,વિદેશી હુંડીયામણ અને વિદેશી મૂડી રોકાણમાં વધારો થયો છે અને ભારતે વિકાસમાં હરણફાળ ભરી છે.

શેરબજાર અને મ્યુચલ ફંડ :
  • ભારતીય શેરબજાર નાં મુખ્ય સુચકાંકો તેના અગાઉના તમામ વિક્રમો તોડી ૧૪ જુલાઈ શુક્રવારના રોજ તેની ઓલટાઈમ હાઈની સપાટી પર પહોચ્યા હતા.સેન્સેક્સ ૩૨૧૦૯ અને નિફ્ટી ૯૯૧૩ ની વિક્રમી સપાટી પર પહોંચ્યા હતા.ચાલુ નાણાંકીય વર્ષનાં પ્રારંભથી એટલે કે ગત એપ્રીલ માસથી અત્યાર સુધીમાં સેન્સેક્સમાં ૨૪૨૦ પોઈન્ટ એટલેકે કુલ ૮ ટકાનો વધારો નોંધાયો છે તેમજ ચાલુ કેલેન્ડર વર્ષનાં પ્રારંભથી અત્યાર સુધીમાં ૧૯ ટકાનો વધારો નોંધાયો છે.
  • એનએસડીએલ નાં ઉપલબ્ધ ડેટા મુજબ ચાલુ નાણાંકીય વર્ષનાં પ્રારંભથી અત્યાર સુધીનાં સમયગાળા દરમીયાન એફઆઈઆઈ દ્વારા ભારતમાં અંદાજે ૨.૨ અબજ ડોલરનું એટલેકે ૧૪,૬૨૫ કરોડનું રોકાણ કરવામાં આવ્યું છે.
  • આ સમયગાળા દરમીયાન મ્યુચલ ફંડ્સ દ્વારા ૫.૧ અબજ એટલેકે ૩૩,૧૯૬ કરોડનું રોકાણ કરવામાં આવ્યું છે.
  • ૨૦૧૭નાં પ્રથમ ૬ મહિનામાં ફંડ હાઉસોએ ૨૮ એનએફઓ દ્વારા કુલ રૂપિયા ૭૪૬૯ કરોડ ઉભા કર્યા છે જે દેશનાં નાનાં રોકાણકારોનું ૨૦૦૮ બાદનું સૌથી મોટું મૂડી રોકાણ છે.
  • જુન માસ દરમીયાન મ્યુચલ ફંડમાં નવાં ૧૦ લાખ રોકાણકારોનો ઉમેરો થતાં મ્યુચલ ફંડ્સનો પોર્ટફોલિયો વધીને ૫૭.૮૨ મીલીયનની ઓલટાઇમ હાઈની સપાટીએ પહોચ્યો છે.સેબી પાસેથી ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ કુલ ફોલીયોની સંખ્યા ૩.૪૨ કરોડથી પણ ઉપર પહોંચી ગઈ છે.
  • આગામી પાંચ વર્ષમાં નિફ્ટી ૩૦,૦૦૦ પર પહોંચશે : મોર્ગન સ્ટેન્લી
  • નિફ્ટી ચાલુ વર્ષે ૧૦,૦૦૦ વટાવશે , બે વર્ષમાં ૧૨,૦૦૦ થશે : CLSA
ફુગાવો
  • જથ્થાબંધ ભાવ આધારિત જુન મહિનાનો ફુગાવો ઘટીને ૦.૯૦ ટકા સાથે ૧૪ મહિનાની નીચી સપાટીએ રહ્યો છે.મે મહિનામાં આ આંક ૨.૧૭ ટકા હતો.
  • રીટેલ ફુગાવો જે મે મહિનામાં ૨.૨૦ ટકા હતો તે જુન મહિનામાં ઘટીને ૧.૫૪ ટકા રહ્યો છે.રીટેલ ફુગાવો જે જુન ૨૦૧૩માં ૯.૯ ટકા,જુન ૨૦૧૪મ ૭.૪૬ ટકા, જુન ૨૦૧૫માં ૫.૪ ટકા, જુન ૨૦૧૬માં ૫.૭૭ ટકા હતો તે જુન ૨૦૧૭ માં ઘટીને ૧.૫૪ ટકા પર પહોંચી ગયો છે જે મોદી સરકારની મોંઘવારી સામેની લડાઈમાં બહુ મોટી સિદ્ધી કહી શકાય
  • જુન મહિનામાં મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરનો જથ્થાબંધ ભાવાંક આધારિત ફુગાવો ૨.૨૭ ટકા રહ્યો છે. જે મે મહિનામાં ૨.૫૧ ટકાના સ્તરે હતો.
  • શાકભાજીનો ફુગાવો જુન મહિનામાં માઈનસ ૨૧.૧૬ ટકા નોંધવામાં આવ્યો છે.બટાકાના ભાવમાં સૌથી વધુ ૪૭.૩૨ ટકાનો ઘટાડો થયો છે.કઠોળ અને દાળનાં ભાવમાં ૨૫.૪૭ ટકાનો ઘટાડો તેમજ ડુંગળીનાં ભાવમાં ૯.૪૭ ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
  • ૧લી જુલાઈથી લાગુ થયેલા જીએસટીની અસર પણ ફુગાવા પર સામાન્ય રહેવાની શક્યતાને જોતા જે.પી.મોર્ગને કેલેન્ડર વર્ષ ૨૦૧૮નાં પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં રીટેલ ફુગાવો ૪ ટકા આસપાસ રહેવાની ધારણા કરી છે.જે રીઝર્વ બેંક નાં ટારગેટ કરતાં પણ ઓછો છે.
આયાત - નિકાસ
  • જુન મહિનામાં ભારતની નિકાસ ૪.૩૯ ટકા વધીને ૨૩.૫૬ બિલિયન ડોલર રહી હતી.રસાયણ,એન્જીનીયરીંગ અને મરીન પેદાશોની નિકાસમાં વધારો જોવા મળ્યો છે.
  • એન્જીનીયરીંગ પ્રોડક્ટ્સ ની નિકાસમાં ૧૪.૭૮ ટકા ,પેટ્રોલીયમ પ્રોડક્ટ્સની નિકાસમાં ૩.૬ ટકા , કેમિકલ્સની નિકાસમાં ૧૩.૨ ટકા , ચોખાની નિકાસમાં ૨૭.૨૯ ટકા તેમજ મરીન પેદાશોની નિકાસમાં ૨૪.૨૭ ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો હતો.
  • જુન મહિનામાં આયાતમાં પણ ૧૯ ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે.જુનમાં ૩૬.૫૨ બિલિયન ડોલરની આયાત કરવામાં આવી હતી.
FDI - સીધું વિદેશી રોકાણ (Foregin Direct Investment).

  •  છેલ્લાં ત્રણ વર્ષમાં જુદાજુદા ૨૧ સેક્ટર્સ માટેનાં સીધાં વિદેશી રોકાણોના નીતિ નિયમોમાં ૮૭ જેટલાં સુધારાઓ કરી તેમાં સરળતા લાવવામાં આવી છે. તેમજ અમુક ક્ષેત્રોમાં વિદેશી રોકાણની મર્યાદા ૧૦૦ ટકા કરવામાં આવી છે.જેને લીધે વૈશ્વિક રોકાણકારો તેમજ કોર્પોરેટ્સ જગત માટે આજે ભારત રોકાણ માટેનું વિશ્વનું સૌથી આકર્ષક કેન્દ્ર બન્યું છે.ભારતમાં સીધું વિદેશી રોકાણ ૨૦૧૬-૧૭માં તેની રેકોર્ડ સપાટી ૬૧.૭૨ બિલિયન યુ.એસ.ડોલર પર પહોચ્યું છે.જે માર્ચ ૨૦૧૬ માં ૫૫.૬ બિલિયન ડોલર હતું અને ૨૦૧૩ માં ફક્ત ૩૪.૪૮ બિલિયન ડોલર હતું.
જીડીપી - કુલ ઘરેલું ઉત્પાદન (Gross Domestic Production)
  • ભારતનો જીડીપી ૨૦૧૪-૧૫ માં ૬.૫૦ હતો તે ૨૦૧૬-૧૭માં વધીને ૭.૨ પર પહોચ્યો છે.જે ૨૦૧૭-૧૮ માં ૮ ટકા રહેવાની ધારણા છે.
  • જીએસટી લાગુ પડ્યા બાદ દોઢ થી બે વર્ષમાંજ ભારતનાં જીડીપી માં ૪.૫ ટકાનો વધારો થશે : ફેડરલ રીઝર્વ બેંક
આમ,ઉપરનાં આંકડાઓ જોતા ખ્યાલ આવે છે કે નોટબંધીના કડક નિર્ણય અને અમલ બાદ પણ ભારતીય અર્થતંત્ર વધારે મજબુતીથી અને મક્કમતાથી આગળ વધી રહ્યું છે.તેના પરથી એક વાત સાબિત થાય છે કે અર્થતંત્રમાં આમૂલ પરિવર્તન લાવવું હોય તો ક્યારેક કડક નિર્ણયો લેવા જ પડે.શરૂઆતમાં લોકો ટીકા કરે પરંતુ  નિર્ણય પ્રમાણિક હોય,ઈરાદો સાફ હોય અને દેશહિત જ સર્વોપરી હોય તો અંતે સફળતા મળે જ છે.

રવિવાર, 18 જૂન, 2017

GST - વન નેશન - વન ટેક્સ - ભારતીય કરમાળખામાં આઝાદી પછીનો સૌથી મોટો સુધારો

GST - વન નેશન - વન ટેક્સ

ભારતમાં છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી ટી.વી.,મીડિયા,સમાચારપત્રો તેમજ રાજકીય પાર્ટીઓના વચનોમાં પણ વારંવાર જીએસટી નો ઉલ્લેખ થતો આવ્યો છે.ઉદ્યોગકારો અને વેપારી વર્ગ પણ જીએસટી ક્યારે લાગુ થશે ? તેનાંથી ફાયદો થશે કે નુકશાન ? જીએસટી ની અમલવારી કરવી રોજીંદા વહેવારમાં સહેલી હશે કે કેમ ? વગેરે જેવા અનેક પ્રશ્નોને લઈને ચિંતિત હતો.પરંતુ હવે બધાના વર્ષોનાં ઇંતેજારનો અંત નજીક આવી ગયો છે.ભારતમાં જીએસટી લાગુ થવાની ઘડીઓ ગણાઇ રહી છે ત્યારે જીએસટી ને સરળતાથી સમજાવવાનો આ લેખમાં નમ્ર પ્રયાસ કર્યો છે.

જીએસટી નું પુરુંનામ ગુડ્સ એન્ડ સર્વીસ ટેક્સ છે.ગુજરાતીમાં તેને માલ અને સેવાઓ પરનો કર કહી શકાય.સમગ્ર દેશમાં ૧લી જુલાઈ ૨૦૧૭ થી જીએસટી લાગુ કરવા માટે હાલ સરકાર મક્કમ છે.જીએસટી નો થોડો ઈતિહાસ જોઈએ તો વિશ્વ સમક્ષ સૌ પ્રથમ વખત જીએસટી નો વિચાર ફ્રેંચ ટેક્સ ઓફિસરે ૧૯૫૦ માં રજુ કર્યો અને ફ્રાન્સે દુનિયામાં સૌ પ્રથમ વખત ૧૯૫૪ માં જીએસટી ની શરૂઆત કરી.આજે દુનિયાનાં લગભગ ૧૪૦ જેટલાં દેશોમાં જીએસટી અમલમાં છે.ભારતમાં સૌ પ્રથમ વખત ૨૦૦૦ ની સાલમાં વાજપેયી સરકારે જીએસટી માટે હિલચાલ શરૂ કરતા પશ્ચિમ બંગાળના તત્કાલીન નાણા પ્રધાન અસીમ દાસ ગુપ્તાના નેતૃત્વમાં જીએસટીની રૂપરેખા તૈયાર કરવા માટે સમિતી બનાવી હતી.ત્યારબાદ તેનો ઔપચારિક પ્રસ્તાવ તત્કાલીન નાણા પ્રધાન ચિદમ્બરમે ૨૦૦૬ ની બજેટ સ્પીચમાં રજુ કર્યો હતો.૨૦૦૭-૦૮ માં તત્કાલીન નાણા પ્રધાન પ્રણવ મુખરજીએ બજેટ રજુ કરતા ૧ લી એપ્રીલ ૨૦૧૦ થી જીએસટી નો અમલ શરૂ થશે તેવી જાહેરાત કરી હતી.ત્યારબાદ જીએસટી બંધારણીય સુધારા ખરડો પણ પહેલી વખત ૨૦૧૧માં તેમણે જ દાખલ કર્યો હતો.૨૦૧૪માં મોદી સરકારે ભૂતકાળમાં કોંગ્રેસે રજુ કરેલા ખરડાને સુધારા સાથે રજુ કર્યો.આમ,જીએસટી માટે છેલ્લાં ૧૭ વર્ષોમાં અનેક સમિતિઓ બની,સુધારાઓ થયા,વિવાદો થયા,વિરોધો થયા અને અંતે ૨૦૧૬માં સંસદનાં બંને સદનમાં સર્વાનુમતે જીએસટી ખરડો પસાર થયો.

જીએસટી એટલે શું ?

નામ મુજબ - માલ અને સેવા પર લાગતો વેરો એવું સદી રીતે સમજી શકાય.જીએસટી નાં લાગુ થવાથી માલ અને સેવા પર જે આડકતરા અથવા તો પરોક્ષ વેરા લદાય છે તે નાબુદ થશે.આ વ્યવસ્થામાં માલ અને સેવાઓની ખરીદી ઉપર ચુકવવામાં આવેલ જીએસટી ને તેની આગળની સપ્લાય સમયે ચુકવવામાં આવનાર જીએસટી સામે એડજસ્ટ કરી દેવામાં આવે છે.વેટ અને વેચાણવેરામાં ખરીદ અને વેચાણનાં વ્યવહાર પર વેરો લાગે છે અને ઉત્પાદન પર એક્સાઈઝ ડ્યુટી લાગે છે.જ્યારે જીએસટી માં માલ અને સેવાઓના સપ્લાય પર વેરો લાગે છે.વેટ કે વેચાણવેરામાં વેચાણ અને ખરીદના વ્યવહાર ગણવાની અગત્યની શરતોમાં બે પક્ષકારો તેમજ માલની માલિકી વેચનાર પાસેથી ખરીદનારને તબદીલ થાય છે અને તેની સામે ખરીદનાર દ્વારા ચૂકવવાનો કિંમતી અવેજ અગત્યનો છે.જયારે જીએસટી માં સપ્લાય પર વેરો લાગે અને સપ્લાયની વ્યાખ્યા મુજબ તેમાં તમામ પ્રકારના સપ્લાયનો સમાવેશ થાય.જેમકે વેચાણ,ટ્રાન્સફર,બાર્ટર,એક્સચેન્જ,લીઝ,લાઇસન્સ,ભાડે આપવું કે કોઈપણ રીતે માલ કે સેવાઓનો અવેજનાં બદલામાં ધંધા દરમિયાન કે ધંધાના વિકાસ માટે નિકાલ કરવો.આમ,અહીં સપ્લાય માટે બે પક્ષકારનું હોવું કે માલિકીનું તબદીલ થવું જરૂરી નથી અને છતાં સપ્લાય ગણાશે અને તેના પર વેરો લાગશે.જીએસટી કાયદાની જોગવાઈ મુજબ માલ કે સેવાના સપ્લાયના વ્યવહારમાં જો બંને પક્ષકારો એકબીજાના સબંધિત નાં હોય અને કિંમત જ સપ્લાય માટેનું અવેજ હોય ત્યારે વ્યવહાર માટે ચૂકવેલ કે ચુકવવાપાત્ર કિંમત સપ્લાયની કિંમત ગણાશે જેનાં પર વેરો ભરવાની જવાબદારી ઉપસ્થિત થશે.સામાન્ય ભાષામાં એવું કહી શકાય કે સીધી કે આડકતરી રીતે જે કોઈ કિંમતની ચુકવણી થાય તે સપ્લાય કિંમત ગણાશે.સપ્લાયના વ્યવહાર સાથે સંકળાયેલ કોઈપણ કાર્યવાહી પેટે માલ કે સેવા પ્રાપ્ત કરનાર દ્વારા અથવા તો તે આપનાર દ્વારા જે કોઈ રકમ ચુકવાય કે મેળવાય તેનો સપ્લાયની કિંમતમાં સમાવેશ થશે.જો માલ કે સેવા મેળવનારે કોઈ માલ કે સેવા બીજાને પૂરી પડી હોય તો તેની કિંમત કે પછી તેને ચૂકવેલ રોયલ્ટી કે લાઈસન્સ ફી ની રકમનો પણ કિંમતમાં સમાવેશ થશે.સપ્લાયને લગતા આનુસાંગિક ખર્ચા પેટે ઉઘરાવેલ રકમ પછી તે સીધી હોય કે આડકતરી,તેનો પણ સમાવેશ સપ્લાયની કિંમતમાં થશે.જીએસટી સિવાયના અન્ય વેરા હોય તો તેનો પણ સમાવેશ કિંમતમાં થશે.ધંધાની સામાન્ય પ્રણાલી મુજબ ડિસ્કાઉન્ટ બિલમાં જઅપાયું હશે કે પછી વ્યવહાર વખતે જાણકારી હોય અને પછીથી બિલનાં સંદર્ભમાં અપાયું હશે,જેમ કે,ટર્નઓવર ડિસ્કાઉન્ટ,તો તે બાદ મળશે.પાછળથી કિંમતમાં ફેરફાર થતાં અપાતા ડિસ્કાઉન્ટની કપાત મળશે નહી.ટૂંકમાં એમ કહી શકાય કે સીધી કે આડકતરી રીતે મળવાપાત્ર તમામ રકમ પર વેરો ભરવાની જવાબદારી ઉપસ્થિત થશે.તેમજ હાલ એક્સાઈઝ ઉમેર્યા પછીની કિંમત પર વેટ લાગે છે પરંતુ જીએસટી માં એસજીએસટી અને સીજીએસટી બંને સમાન કિંમત પર લાગશે.આમ,વેરા પર વેરો લાગશે નહી.

જીએસટી નાં અમલ બાદ ત્રણ પ્રકારના ટેક્સ રહેશે.

1,CGST એટલે કે સેન્ટ્રલ જીએસટી જેને કેન્દ્ર સરકાર વસુલશે.
2,SGST એટલે કે સ્ટેટ જીએસટી જેને રાજ્ય સરકાર વસુલશે.
3,IGST એટલેકે ઇન્ટીગ્રેટેડ સર્વીસ ટેક્સ જે બે રાજ્યો વચ્ચેનાં વેપારને લાગુ પડશે.

જીએસટી લાગુ થવાથી કયા કયા વેરાઓ નાબુદ થશે ?

૧, સેન્ટ્રલ એક્સાઈઝ
૨, એક્સાઈઝ અને કસ્ટમ પર લાગતી વધારાની ડ્યુટી
૩, કસ્ટમ પર લાગતી ખાસ વધારાની ડ્યુટી - એસએડી
૪, સર્વીસ ટેક્સ
૫, ગુડ્સ અને સર્વીસ ટેક્સ પર લાગતા સેસ અને સરચાર્જ
૬, વેટ
૭, સેન્ટ્રલ સેલ્સટેક્સ
૮, પરચેઝ ટેક્સ
૯, લક્ઝરી ટેક્સ
૧૦, એન્ટ્રી ટેક્સ
૧૧, મનોરંજન કર
૧૨, જાહેરાતો,લોટરી,જુગાર તથા બેટિંગ પર લાગતા ટેક્સ
૧૩, રાજ્યના સેસ અને સરચાર્જ

જીએસટી થી દેશને શું ફાયદો ?

જીએસટી લાગુ થવાથી ભારતનાં બિઝનેશ માળખામાં આમૂલ પરિવર્તન આવશે.અર્થતંત્રમાં તેજીનો સંચાર થશે જેનાંથી ભારતનાં જીડીપી માં દોઢ થી બે ટકાનો વધારો તાત્કાલિક જોવા મળશે તેમજ ભારતનું બે ટ્રીલીયન ડોલરનું અર્થતંત્ર 'એક કોમન બજાર' માં ફેરવાશે.ભારતની આંતરરાષ્ટ્રીય શાખ વધુ મજબુત થશે.ભારતમાં બિઝનેશ કરવો વધુ સરળ બનશે.ભારતીય ઉત્પાદનો સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનશે.વેપારનાં વોલ્યુમમાં વધારો થાય.એક્સપોર્ટ માર્કેટમાં ભારતીય કંપનીઓની પ્રતિસ્પર્ધાની ક્ષમતા વધશે તેથી વિદેશી હુંડીયામણમાં વધારો થશે.સમગ્ર દેશમાં સમાન કરમાળખું હોવાથી વિદેશી રોકાણકારો,વિદેશી કંપનીઓ ભારતમાં તેનું રોકાણ વધારશે.જીએસટી નાં અમલથી સરકારની આવકોમાં પણ વધારો થશે જેથી દેશનાં વિકાસ કાર્યોમાં પણ ગતિ આવશે.આમ,લાંબાગાળે જીએસટીને લીધે ભારતીય અર્થતંત્ર વધુ મજબુત બનશે અને વિશ્વનાં અન્ય મોટાં અર્થતંત્રોને હંફાવશે.

જીએસટી થી ગ્રાહકોને શું ફાયદો ?

જીએસટી લાગુ થવાથી કેન્દ્ર અને રાજ્યનાં જુદાજુદા ૧૩ પ્રકારના વેરા લાગવાના બંધ થશે.હાલમાં અલગ - અલગ વસ્તુઓ અને સેવાઓ પર આપણે પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે ૩૦ થી ૩૫ ટકા જેટલો કર ચૂકવીએ છીએ.જયારે જીએસટી વ્યવસ્થા હેઠળ આ દર જીવન જરૂરી ચીજ વસ્તુઓ પર ૦ ટકાથી લઇને અન્ય ચીજ વસ્તુઓ અને સેવાઓ પર ૫% , ૧૨% , ૧૮%  અને લક્ઝરી ચીજ વસ્તુઓ તેમજ સેવાઓ પર ૨૮% જેટલો રહેશે.તેમજ જીએસટી અંતર્ગત ઉદ્યોગોનો ઉત્પાદન ખર્ચ પણ ઘટશે તેથી ક્રમશઃ કિંમતોમાં પણ ઘટાડો જોવા મળશે.એકંદરે મોંઘવારી ઘટશે અને ગ્રાહકોને ફાયદો થશે.

જીએસટી બીલના મુખ્ય મુદ્દાઓ :

૧, ઉદ્યોગકાર તેમજ વેપારીઓને વેરાની ચુકવણી માટે ડીજીટલ પેમેન્ટની સુવિધા.
૨, નોંધણી,રીટર્ન,પેમેન્ટ માટે કોમન પોર્ટલ,જીએસટી નેટવર્કની સુવિધા.
૩, SGST, CGST અને IGST એમ ત્રણેય ટેક્સ માટે કોમન એપ્લીકેશન અને કોમન રજીસ્ટ્રેશન ફક્ત ત્રણ જ       દિવસમાં મળી શકશે.
૪, કરદાતાએ ફક્ત વેચાણ એટલેકે સપ્લાયની જ વિગતો સીસ્ટમ પર અપલોડ કરવાની રહેશે,બાકીના              પત્રકોનાં ભાગ સીસ્ટમ દ્વારા આપો આપ અપલોડ થશે.
૫, જીએસટી સુવિધા પ્રોવાઇડર તથા જીએસટી રીટર્ન પ્રીપેરર કાયદાનું પાલન કરવામાં અને ઈ-સર્વિસમાં          પણ મદદરૂપ થશે.
૬, ક્રોસ એમ્પાવરમેન્ટ હેઠળ દોઢ કરોડથી ઓછું ટર્નઓવર ધરાવતા વેપારીઓ પૈકી ૯૦ ટકા વેપારીઓની          તમામ કામગીરી રાજ્ય હસ્તક રહેશે.
૭, વેટ માટે નોંધાયેલ વેપારીઓ આપોઆપ જીએસટી માટે નોંધાયેલા ગણાશે.
૮, છેલ્લાં દિવસે કલોઝિંગ સ્ટોકની વેરાશાખ જીએસટી હેઠળ મળવાપાત્ર છે.
૯, ૨૦ લાખનું વાર્ષિક ટર્નઓવર ધરાવનાર માટે નોંધણી ફરજીયાત.
૧૦,પોતાને માટે ખેતી કરતાં ખેડૂતોને નોંધણીમાં મુક્તિ.
૧૧,આંતરરાજ્ય ખરીદીની વેરાશાખ મળવાપાત્ર
૧૨, નાના વેપારીઓ માટે ઉચ્ચકવેરો ભરવાની સુવિધા.
૧૩,નિકાસ અને એસઈઝેડ નાં વ્યવહારોમાં વેરા મુક્તિ.







શુક્રવાર, 28 એપ્રિલ, 2017

મોદી સરકારના નેતૃત્વમાં ભારતમાં 'પોલીટીકસ ઓફ પરફોમન્સ'ના નવા યુગની સોનેરી શરૂઆત

દેશ બદલ રહા હૈ, વિપક્ષો કંઇ ઉકાળી શકવા સક્ષમ નથી,ઓમર અબ્દુલાએ પણ ર૦ર૪ ની તૈયારી કરવા સુચવ્યુ, 
નેતાગીરીની નિષ્ક્રિયતા અને અમલદારોની જડતાને મોદીએ ગાયબ કરી કાળાનાણા-ભ્રષ્ટાચાર સામે અભિયાન છેડયું: દેશભરમાં જનસુખાકારીના પગલાને જબર સમર્થન

તાજેતરમાં જ દેશના પાંચ રાજયોની વિધાનસભાની ચૂંટણીઓના પરિણામો આવ્યા આ ચૂંટણીના પરિણામો બાદ કાશ્મીરના પૂર્વમુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લાએ ટવીટ કરીને જણાવ્યું કે ''દેશના તમામ વિપક્ષોએ હવે ર૦ર૪ ની તૈયારી કરવી જોઇએર૦૧૯માં વિપક્ષો ખાસ કંઇ કરી શકે તેમ નથી'' ઓમર અબ્દુલ્લાએ દેશની જનતાનો  મુડ અને દેશની વર્તમાન રાજકીય પરિસ્થિતિનો સ્વીકાર આ ટવીટ દ્વારા કર્યો છે.
   ઓમર અબ્દુલ્લાની આ વાત દેશનો વિરોધ પક્ષ મનમાં તો સમજે જ છે પરંતુ જાહેરમાં સ્વીકારતા મુંજાય રહ્યો છે. જે બહુ સ્વાભાવિક છે. ર૦ર૪ તો હજુ દુર છે પરંતુ ર૦૧૯ માટે તો ચોકકસ કહી શકાય કે ર૦૧૪ અને ર૦૧૭ કરતા પણ વધારે ભવ્ય જીત સાથે મોદી લહેર વિપક્ષોના સુપડા સાફ કરી નાખશે. નરેન્દ્રભાઇના કે ભાજપના વિરોધીઓ-આલોચકો પણ એ વાતથી ઇન્કાર ના કરી શકે કે મોદી સરકારે અમલદારશાહિ તેમજ સમગ્ર શાસન વ્યવસ્થામાં આમુલ પરીવર્તનો કર્યા છે સત્તા સંભાળ્યા બાદ શ્રી મોદીજીએ અનુભવ્યું કે સતા પર બેઠેલા નેતાઓની નિષ્ક્રીયતા અને અમલદારશાહીની જડતા આ બંને વસ્તુ દેશના વિકાસ માટે અવરોધક છે. ત્યારબાદ વડાપ્રધાને નિશ્ચિત લક્ષ્ય સાથેની યોજનાઓનો આરંભ કર્યો તેમજ મંત્રીમંડળને પણ કામોના ટારગેટ આપ્યા અને તમામ મંત્રીઓએ નિયમિત સમયાવિધ પર તેમના કાર્યોનું રીપોર્ટકાર્ડ ફરજીયાત રજુ કરવુ તેવી પ્રથા ચાલુ કરી સરકારી અમલદારોની પણ દરેક યોજનાઓ માટે જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરી અને તેમને સોંપેલા કાર્યોનું નિયમિત રીતે મુલ્યાંકન કરવાની વ્યવસ્થા બનાવી રાજયો સાથે પણ દર મહિને નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો મળે અને કેન્દ્ર સરકાર અને રાજય સરકારોની યોજનાઓની વાસ્તવિક સ્થિતિ જાણવાનું શરૂ કર્યું મોદીની આ પ્રકારની કાર્યશૈલીને લીધે તેઓને દેશની વાસ્તવિક સ્થિતિનો ઝડપથી અંદાજો આવ્યો અને તેના ઉપાય રૂપે પ્રધાન મંત્રીએ ફકત અઢિ પોણાત્રણ વર્ષના ગાળામાં નવીનતમ પાયાની જરૂરીયાતોનો ઉકેલ લાવતી સંખ્યાબંધ યોજનાઓ શરૂ કરી અને તેના સુચારૂ અમલીકરણ દ્વારા દેશમાં હકારાત્મક પરિવર્તનો મળવાના ચાલુ થઇ ગયા.
   ર૦૧૪ ની સાલ સુધી કેન્દ્ર સરકારનો ભ્રષ્ટાચાર એ દેશમાં બહુ મોટો મુદ્દદો હતો ત્યારબાદ મોદી સરકારના શાસનમાં વિપક્ષોએ અનેક કુટિલ પ્રયાસો કર્યા છતા તેઓ મોદી સરકાર સામે ભ્રષ્ટાચારના કોઇ ઠોસ મુદ્દદાઓ શોધી શકયા નહિ વડાપ્રધાનશ્રીના નોટબંધીના નિર્ણય સામે પણ કોંગ્રેસમમતામાયાવતીકેજરીવાલ વગેરેએ દેશભરમાં કાગરોળ મચાવી પરંતુ તેઓ નોટબંધીના વિરોધ માટેનું કોઇ પ્રબળ કારણ શોધી શકયા નહિ કે જનતાનું સમર્થન પણ મેળવી શકયા નહિ. ઉલ્ટાનું ઉતરપ્રદેશ સહિત તમામ ચૂંટણીઓના પરિણામોએ તો નોટબંધી પર જનતાના સમર્થનની મહોર લગાવી દીધી. જનતાએ નોટબંધીને કાળાનાણા અને ભ્રષ્ટાચાર વિરૂધ્ધના મહાઅભિયાન તરીકે સ્વીકારી હતી. લોકો અસુવિધા ભોગવીને બેંકોની લાઇનમાં ઉભા રહેતા હોવા છતા આખા દેશમાં નોટબંધી વિરૂધ્ધ કોઇ મોટુ આંદોલન કે વિરોધ પ્રદર્શન થયુ નહિ તેનાથી એક વાત તો સ્પષ્ટ હતી કે જનતા કાળાનાણા અને ભ્રષ્ટાચારની વિરૂધ્ધની લડાઇમાં મોદી સરકાર સાથે છે પરંતુ વિપક્ષો આટલુ પણ સમજી શકયા નહિ. કોંગ્રેસના છેલ્લા દસ વર્ષના શાસનમાં દેશની જનતાને સરકાર પરથી ભરોસો ઉઠી ગયો હતો અને આજે તે જ જનતા વડાપ્રધાનશ્રીના એકજ આહવાનથી પોતાની ગેસ સબસીડી સ્વેચ્છાએ છોડી રહી છે. પહેલા સરકાર પાસેથી વધુ લાભો મેળવવા કાગારોળ કરતી જનતા આજે દેશ માટે પોતાને મળતા લાભો પણ સ્વેચ્છાએ છોડવા તૈયાર થઇ જાય છે. ભારતીય લોકતંત્રની આ એક બહુ મહત્વની ઘટનાઓમાંની એક ઘટના કહી શકાય. દેશની જનતાના સરકાર પ્રત્યેના વિશ્વાસને પુનઃ સ્થાપિત કરવાનુ ભગીરથ કાર્ય મોદી સરકારે બહુજ ટુંકા ગાળામાં કર્યુ જે કોઇપણ લોકતંત્રની સમૃધ્ધિ અને વિકાસ માટે બહુ આવશ્યક છે.
   પ્રધાનમંત્રીએ દેશના ગરીબ અને નીમ્ન મધ્યમવર્ગનો દેશના આર્થિક માળખામાં સમાવેશ થાય તેવા શુભહેતુથી જનધન યોજના દ્વારા તેઓના બેંક ખાતા ઝીરો બેલેન્સથી ખોલવાનું ભગીરથ કાર્ય શરૂ કર્યું અને જોતજોતામાં જનધન યોજના હેઠળ અંદાજે રપ કરોડ જેટલા બેંક એકાઉન્ટ ખુલ્યા અને તેમાં હજારો કરોડ રૂપિયા બચત રૂપે જમા પણ થયા હવેગરીબોના આ તમામ બેંક ખાતાઓને આધારકાર્ડ સાથે જોડી સરકાર દ્વારા ડાયરેકટ બેનીફીટ ટ્રાન્સફર (ડીબીટ) યોજના શરૂ કરવામાં આવી જે અંતર્ગત સરકાર તરફથી વિવિધ યોજનાઓમાં મળતી સહાયની રકમ સીધી જ લાભાર્થીના બેંક એકાઉન્ટમાં જ જમા થશે.જેથી 'વચેટીયા વેરોએક જ ઝાટકે સંપૂર્ણ નાબુદ થઇ ગયો. આજે મનરેગા જેવી લગભગ ૭૪ યોજનાઓમાં હજારો કરોડની રકમ ગરબીના બેંક એકાઉન્ટમાં સીધીજ જમા થઇ રહી છે આ ડાયરેકટ બેનીફીટ ટ્રાન્સફર યોજનાને ર૦૧૭ ના અંત સુધીમાં બીજી ૧૪૪ જેટલી યોજનાઓમાં લાગુ કરવાનું  લક્ષ્ય છે. સરકાર માટે ગાંવગરીબકીસાનમજુરયુવા તેમજ મહિલા એ પ્રાથમિકતા છે જે મોદી સરકારની વિવિધ યોજનાઓ અને નીતિ વિષયક બાબતોમાં ઝડપી પરીવર્તન તેમજ ત્વરિત નિર્ણયો પરથી સ્પષ્ટ જણાય આવે છે.
    પ્રધાન મંત્રી ફસલ વીમા યોજના કુદરતી આપતીઓ સામે ખેડૂતોને ખાતરી પૂર્વકનું સંરક્ષણ આપે છે. આઝાદી પછીનાં આટલા  વર્ષોમાં ખુબ જ ઓછાં પ્રીમીયમમાં સૌથી વધુ વળતર આપતી ખેડૂતો માટેની આ પ્રથમ સરાહનીય યોજના છે. દેશનાં ઓછામાં ઓછા પ૦ ટકા ખેડૂતો સુધી આ યોજનાનો લાભ આવતા બે વર્ષમાં પહોંચે તેવું સરકારનું લક્ષ્ય છે. આઝાદી પછીનાં આટલાં વર્ષેા બાદ પણ દેશનાં ૧૮૦૦૦ ગામડાઓમાં વિજળી પહોંચી નહોતી. આજે મોદી સરકારનાં  ફકત પોણા ત્રણ વર્ષનાં શાસનમાં ૧૮૦૦૦ માંથી ૧૩૦૦૦ ગામડાઓમાં વિજળી પહોંચાડી દેવામાં આવી છે અને આવતાં એક વર્ષમાં બાકીનાં બધા ગામડાઓમાં વિજળી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય છે. ઉદય યોજનાને પણ દેશનાં મોટાભાગનાં રાજયોએ સ્વીકારી છે જેનાથી આગામી દિવસોમાં સસ્તી વિજળીનો લાભ મળશે. તેવી જ રીતેઉજાલા યોજના દ્વારા મોદી સરકારે દેશભરમાં રર કરોડ જેટલાં સસ્તા એલઇડી બલ્બનું વિતરણ કર્યુ જેનાથી દર વર્ષે લગભગ ૧૧પ૩ર કરોડ રૂપિયાની બચત વિજળી ખર્ચમાં થશે. નીમ કોટેડ યુરિયા નીતિનો લાભ પણ દેશભરનાં ખેડૂતોને મળ્યો છે. યુવાનોને સ્વરોજગાર માટે સરકાર દ્વારા મુદ્રા યોજના જાહેર કરવામાં આવી જેના દ્વારા અંદાજે એક કરોડથી વધુ યુવાનોને રોજગારી ઉપલબ્ધ થઇ. દેશનાં ગરીબોને સસ્તા ભાવે દવા મળી રહે તે માટે દેશભરમાં પ્રધાનમંત્રી જન ઔષધી કેન્દ્રો શરૂ કરવામાં આવ્યા છે. તાજેતરમાં સરકારે 'સ્વાસ્થ્ય નીતિજાહેર કરી જેનાં અંતર્ગત લોકોને નિઃશુલ્ક અથવા સસ્તા દરે ચીકિત્સા તથા સારવાર ઉપલબ્ધ થશે.
   આમમોદી સરકાર દ્વારા એક પછી એક યોજનાઓ સફળતા પૂર્વક  તેનાં લક્ષ્ય તરફ આગળ વધી રહી છે જેનાં લીધે લોકોને મોદી સરકારની લોક કલ્યાણજન સુખાકારી અને સુસાશન આપવા માટેની કટીબધ્ધતાનાં દર્શન થાય છે અને જનતાનો વિશ્વાસ મોદી સરકાર પ્રત્યે વધુને વધુ પ્રબળ બનતો જાય છે. બીજી બાજૂ કમજોર અને મુદદાહિન વિપક્ષો પાસે મોદીનાં વિજય રથને રોકવા માટેનો કોઇ ઉપાય નથી. રાજનૈતિક પંડીતો તથા વિશ્લેષકો ભલે આ વાતનો સ્વીકાર નાં કરે પરંતુ જમીની હકિકત એ છે કે સરકાર તેનાં પરફોરમન્સનાં આધારે ર૦૧૯ માં ર૦૧૪ કરતાં પણ મોટો જનાધાર મેળવશે.

સોમવાર, 20 ફેબ્રુઆરી, 2017

કેન્દ્રીય બજેટ ૨૦૧૭-૧૮ : સર્વ સમાવેશક,સંતુલિત વિકાસલક્ષી,લક્ષ્યવેધી બજેટ

કેન્દ્રીય બજેટ ૨૦૧૭-૧૮ : સર્વ સમાવેશક,સંતુલિત વિકાસલક્ષી,લક્ષ્યવેધી બજેટ

ભારતના નાંણાપ્રધાન શ્રી અરુણ જેટલી દ્વારા ગત ૧લી ફેબ્રુઆરીના રજુ કરવામાં આવેલ દેશનું ૨૦૧૭-૧૮ નાં વર્ષ માટેનું સામાન્ય બજેટ વાસ્તવમાં અસામાન્ય બજેટ સાબિત થયું એમ કહીએ તો ખોટું નહી.કારણકે નાણામંત્રી સામે આ વખતે અસંખ્ય ઘરેલું અને વૈશ્વિક પડકારો હતા જેમકે ડીમોનીટાઈઝેશન પછીનું પ્રથમ બજેટ,બ્રીટનનું યુરોપિયન યુનિયનમાંથી છુટા પડવાની ઘટના – બ્રેક્ઝીટ,ક્રુડ ઓઈલનાં વધતા ભાવ,અમેરિકામાં નવી સરકાર,વૈશ્વિક માંગમાં ઘટાડો વગેરે જેવા પડકારો વચ્ચે નાણાંપ્રધાન દેશનાં અર્થતંત્રને ઉની આંચ પણ નાં આવે અને ભારતનો આર્થીક વિકાસ તેજ ગતિએ આગળ વધે તે પ્રકારનું સર્વ સમાવેશક,સંતુલિત વિકાસલક્ષી,લક્ષ્યવેધી બજેટ આપવામાં સફળ રહ્યાં છે.આમપણ, આ વખતનું બજેટ ઐતિહાસિક બજેટ કહેવાશે કારણકે દર વર્ષે ફેબ્રુઆરીના છેલ્લાં દિવસે રજુ થતું બજેટ આ વખતે સૌ પ્રથમ વખત પહેલી ફેબ્રુઆરીએ રજુ થયું છે.જેથી માર્ચની આખર સુધીમાં નાણા ખરડાને મંજુરી મળી જાય અને નવાં નાણાંકીય વર્ષથી તમામ વિકાસ યોજનાઓનો સુપેરે અમલ શરુ થઇ શકે તેમજ ફાળવાયેલી રકમ પણ પુરા એક વર્ષ વાપરી શકાય.સાથે સાથે અલગ રેલ્વે બજેટનો પણ આ વખતથી અંત આવ્યો છે.સામાન્ય બજેટની સાથેજ રેલ્વે બજેટ રજુ થતાં ભાડાં વધારો અને ફક્ત રાજકીય લાભ ખાતર થતી નવી ટ્રેનોની લોભામણી જાહેરાતોનો પણ અંત આવ્યો છે.બજેટમાં મધ્યમ વર્ગને આવકવેરામાં રાહત,રીયલ એસ્ટેટ અને એફોર્ડેબલ હાઉસિંગ ક્ષેત્ર માટે રાહતો,ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં વધુ ખર્ચ,માર્ગ અને સસ્તાં મકાનોના નિર્માણ,લઘુ અને મધ્યમ કદનાં ઉદ્યોગોને ઇન્કમટેક્ષ માં રાહત તેમજ ખેતીક્ષેત્ર,ગ્રામ્ય યોજનાઓ અને સામાજીક ક્ષેત્રો ને વધુ ફાળવણી જેવા પગલાઓને લીધે લોકોની ખરીદશક્તિ વધશે અને અર્થતંત્રમાં નવાં પ્રાણ ફૂંકાશે.સરકાર વહીવટી ખર્ચાઓમાં કાપ મૂકી રાજકોષીય ખાધના ૩ ટકાના લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવા માટે કટિબદ્ધ છે જેની બોન્ડ માર્કેટ પર સારી અસર થશે તેમજ વૈશ્વિક મૂડી રોકાણો વધુ આકર્ષી શકાશે.

બજેટ ઉડતી નજરે
  • ·         ૨.૫ લાખથી ૫ લાખ સુધીની આવક પર ૧૦ ટકાને બદલે ૫ ટકા ઇન્કમટેક્ષ લાગશે.
  • ·         ૫૦ લાખથી એક કરોડ રૂપિયાની વાર્ષિક આવક પર ૧૦ ટકા સરચાર્જ.
  • ·         એક સાથે રૂપિયા ત્રણ લાખથી વધુના ટ્રાન્ઝેક્શન પર પ્રતિબંધ.
  • ·         ૫૦ કરોડ સુધીનું વાર્ષિક ટનઓવર ધરાવતી કંપનીઓએ ૩૦ ટકાને બદલે હવે ૨૫ ટકા જ કોર્પોરેટ ટેક્ષ ચૂકવવો પડશે.દેશની ૯૦ ટકા કંપનીઓને સીધો ફાયદો.
  • ·         એલ.એન.જી. પરની કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડીને ૨.૫ ટકા કરાઈ.
  • ·         રાજકીય પક્ષો રોકડેથી ૨૦૦૦ રૂપિયાથી વધુનું ફંડ નહી લઇ શકે.
  • ·         એફ.આઈ.પી.બી. ને રદ કરવામાં આવશે અને એફ.ડી.આઈ. પોલિસી વધુ અનુકુળ બનાવવામાં આવશે.
  • ·         વેપારીઓને કેશલેસ ટ્રાન્ઝેક્શન તરફ વાળવા માટે પ્રોત્સાહક યોજનાઓ.
  • ·         આધાર કાર્ડથી પેમેન્ટ કરવા માટે નવાં ૨૦ લાખ મશીનો મુકાશે.
  • ·         ધાર્મિક યાત્રાઓ માટે નવી ટ્રેનો.
  • ·         વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ૮ ટકાનાં ગેરેન્ટેડ વ્યાજ સાથે એલ.આઈ.સી. દ્વ્રારા નવી યોજના.
  • ·         રેલ્વેનાં વિકાસ માટે ૧.૩૨ લાખ કરોડની ફાળવણી.
  • ·         ૩૫૦૦ કી.મી. ની નવી રેલ્વે લાઈનો નાંખવામાં આવશે.
  • ·         રેલ્વેની ઈ ટીકીટ પર સર્વીસ ચાર્જ નહી.
  • ·         મેડીકલ પીજી નાં કોર્સમાં ૫૦૦૦ બેઠકોનો વધારો.
  • ·         સ્કીલ ઇન્ડિયા માટે ૧૦૦૦ કૌશલ્ય વર્ધન કેન્દ્રો.
  • ·         પાકવીમા માટે ૯ હજાર કરોડની ફાળવણી.
  • ·         પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના અંતર્ગત ૨૦૧૯ સુધીમાં એક કરોડ નવાં મકાનોનું નિર્માણ.
  • ·         દેશનાં દરેક ગામડાનું ૧ લી મે ૨૦૧૯ સુધીમાં ૧૦૦ ટકા વીજળીકરણ.
  • ·         ૨૦૧૭-૧૮ માં ૪.૧ ટકાનો કૃષિ વિકાસદર હાંસલ કરવાનું લક્ષ્ય.
  • ·         ૨૦૨૨ સુધીમાં ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાનું લક્ષ્ય.

ગુરુવાર, 4 ઑગસ્ટ, 2016

જીએસટી બીલ પાસ : કરમાળખામાં આઝાદી પછીનો સૌથી મોટો સુધારો

જીએસટી બીલ પાસ : કરમાળખામાં આઝાદી પછીનો સૌથી મોટો સુધારો

મોદી સરકારનું કુશળ ફ્લોર મેનેજમેન્ટ

આર્થિક વિકાસની તેજ રફતાર,અભિનંદન મોદી સરકાર

છેલ્લાં દસ વર્ષથી જેની આપણે સૌ કાગડોળે રાહ જોઈ રહ્યાં હતા તે જીએસટી બંધારણીય સુધારણા ખરડાને ગઈકાલે રાજ્યસભામાં સર્વાનુમતે પસાર કરવામાં આવ્યો હતો.રાજ્યસભામાં ૨૦૫ વિરુદ્ધ શૂન્ય મતથી ખરડો પસાર થયો હતો.જે ભારતીય કરમાળખાનો આઝાદી પછીનો સૌથી મોટો સુધારો છે.જીએસટી નો વિચાર સૌથી પહેલા એનડીએ સરકારનાં વડપ્રધાન શ્રી અટલબિહારી વાજપેયીજીએ મુક્યો હતો.જેનો ઔપચારિક પ્રસ્તાવ તત્કાલીન નાણાંપ્રધાન ચિદમ્બરમે ૨૦૦૬ની બજેટ સ્પીચમાં રજુ કર્યો હતો.જીએસટી બંધારણીય સુધારા ખરડો પહેલી વખત ૨૦૧૧માં તત્કાલીન નાણાંપ્રધાન પ્રણવ મુખરજીએ દાખલ કર્યો હતો ત્યારબાદ મોદી સરકારે ૨૦૧૪માં ખરડાને ફરી સંસદમાં રજુ કર્યો હતો.પરંતુ આપણી કમનસીબીએ ભૂતકાળમાં કોંગ્રેસ દ્વારા જ રજુ કરાયેલા ખરડાને ભાજપ સરકારે સુધારા સાથે ૨૦૧૪માં રજુ કર્યો પણ મોદી સરકાર જશ ખાટી નાં જાય તેવી મેલી મુરાદે દેશહિતને બાજુએ રાખીને કોંગ્રેસે રાજ્યસભામાં સતત જીએસટી ખરડાનો વિરોધ કર્યો પરિણામે  બે વર્ષ જેટલો સમય બરબાદ થયો અને હવે હજુ તેની અમલવારીમાં પણ એક વર્ષ જેટલો સમય લાગશે આમ,કોંગ્રેસે પરોક્ષરીતે ભારતીય અર્થતંત્રની વૃદ્ધીને રોકવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો છે.જીએસટીનાં અમલ માટે હજુ ત્રણ ખરડા મંજુર કરવાનાં થશે જેમાં કેન્દ્રીય જીએસટી બીલ,રાજ્યોનું જીએસટી બીલ અને આંતરરાજ્ય જીએસટી ખરડો પસાર કરવાનો થશે તેમજ રાજ્યસભામાં કરાયેલા ફેરફારને ફરી લોકસભામાં પણ પસાર કરાવવાનો થશે.ખરડાને રાષ્ટ્રપતિની મંજુરી મળ્યા પછી ૫૦ ટકા રાજ્યોની વિધાનસભામાં બે તૃતિયાંશ બહુમતીથી જીએસટી ખરડો પસાર કરવાનો રહેશે.આમ,જીએસટી અમલમાં આવતા આવતા હજુ એકાદ વર્ષ જેટલો સમય લાગશે.

જીએસટીનાં લાગુ થવાથી ભારતનાં બિઝનેશ માળખામાં આમૂલ પરિવર્તન આવશે,અર્થતંત્રમાં તેજીનો સંચાર થશે જેનાથી ભારતનાં જીડીપીમાં ૧.૫ થી ૨ ટકાનો વધારો તાત્કાલિક જોવા મળશે તેમજ ભારતનું બે ટ્રીલીયન ડોલરનું અર્થતંત્ર ‘એક કોમન બજાર’ માં ફેરવાશે.ભારતમાં બિઝનેશ કરવો વધુ સરળ બનશે.જીએસટી ખરડાને મંજુરી એ મોદી સરકાર માટે ફક્ત આર્થિક નીતિના સંદર્ભમાં જ નહીં પણ રાજકીય રીતે પણ ઘણી મોટી સફળતા કહી શકાય.મોદી સરકારે પુરવાર કરી બતાવ્યું છે કે દેશનાં હિત માટે તે નાનાં-મોટાં તમામ વિપક્ષો સાથે વાટાઘાટો દ્વારા જોડાઈ ને દેશહિતમાં ઉકેલ લાવવા હકારાત્મક અભિગમ ધરાવે છે.જીએસટી બીલ રાજ્યસભામાં સફળતાપૂર્વક પસાર કરાવવા બદલ વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદી,નાણામંત્રી શ્રી અરુણ જેટલી તેમજ ટીમ બીજેપી ને લાખ લાખ અભિનંદન.

શનિવાર, 4 જૂન, 2016

‘પોલિસી પેરાલિસીસ’ના યુગનો અંત,ભારતીય અર્થતંત્ર ફરીથી ધમધમતું થયું.

પોલિસી પેરાલિસીસ’ના યુગનો અંત,ભારતીય અર્થતંત્ર ફરીથી ધમધમતું થયું.


આર્થીક વિકાસની તેજ રફતાર : દો સાલ મોદી સરકાર :

વર્ષ ૨૦૦૪ થી ૨૦૧૪નો સમયગાળો ભારતીય અર્થતંત્ર માટે ‘ પોલિસી પેરાલિસીસ’ નો રહ્યો.૨૦૦૪માં વાજપેયી સરકારનો કાર્યકાળ પૂરો થયો ત્યારે ભારતનો આર્થીક વિકાસ દર વધીને ૮ ટકા સુધી પહોંચી ગયો હતો.ત્યારબાદ કેન્દ્રમાં કોંગ્રેસની સરકાર બની.દેશનાં લોકોને એવી આશા બંધાઈ હતી કે નિષ્ણાંત અર્થશાસ્ત્રી મનમોહનસિંહના વડપણ હેઠળ ભારતીય અર્થતંત્ર હવે ૮ ટકાના વિકાસદરથી આગળ વધીને બે આંકડાનો વિકાસદર ચોક્કસ હાંસલ કરશે.વૈશ્વિક રોકાણકારો અને એનાલીસ્ટોનું પણ આવુંજ માનવુ હતું.પરંતુ કમનસીબે બધાંની આશા,નિરાશામાં ફેરવાઈ અને ૨૦૦૪ થી ૨૦૧૪ના સમયગાળા દરમીયાન કોંગ્રેસના શાસનમાં ભારતીય અર્થતંત્ર મંદીની ગર્તામાં ધકેલાય ગયું.તત્કાલીન કોંગ્રેસ સરકાર નીતિ વિષયક નિર્ણયો અને આર્થીક સુધારાઓની બાબતમાં સંપૂર્ણ નિષ્ફળ રહી.મનમોહન સરકારનાં જુદાજુદા ખાતાઓ વચ્ચેનો વિવાદ,વિસંગતતા અને સંકલનનો સંપૂર્ણ અભાવ,પ્રધાનમંત્રીની અનિર્ણાયકતા – નિષ્ક્રિયતા,સરકારની દિશાહીનતા, અબજોનાં ભ્રષ્ટાચાર વગેરે જેવી બાબતોની સૌથી વધુ ખરાબ અસર ભારતના અર્થતંત્ર પર થઇ.પરિણામે ૨૦૧૪માં જયારે આ કોંગ્રેસ સરકારનો કાર્યકાળ પૂરો થયો ત્યારે ભારતનો આર્થીક વિકાસ દર બે આંકડાઓમાં પહોચવાને બદલે ૮ ટકાથી પણ ઘટીને ફરીથી ૪ ટકા સુધી પહોંચી ગયો.શેરબજારમાં પણ સતત મંદીનો માહોલ રહ્યો.અર્થતંત્ર માંદુ થયું.વિશ્વની તમામ અગ્રણી નાણાંકીય સંસ્થાઓ અને રેટિંગ એજન્સીઓએ પણ ભારતનું રેટિંગ ડાઉનગ્રેડ કર્યું.વૈશ્વિક રોકાણકારોએ પણ ભારત તરફથી તેનું મોં ફેરવી લીધું હતું.દેશની જનતાનો પણ સરકાર પરથી ભરોસો ઉઠી ગયો હતો.આવાં વાતાવરણમાં જયારે ૨૦૧૪માં નરેન્દ્રભાઈ ભારતનાં પ્રધાનમંત્રી બન્યા ત્યારે દેશની તિજોરી સાવ ખાલીખમ હતી.ત્યારે અર્થતંત્રની ગાડીને ફરીથી પાટા પર ચડાવવાનો બહુ મોટો પડકાર મોદીસરકાર સામે હતો.

આજે,જયારે કેન્દ્રમાં મોદી સરકારે બે વર્ષનો કાર્યકાળ પૂરો કર્યો છે ત્યારે અર્થતંત્રની આજની સ્થિતિનાં અભ્યાસ દ્વારા આપણે ની:સંકોચ કહી શકીએ કે મોદીસરકારે અર્થતંત્રને ગતિમાં લાવવાનો પડકાર સુપેરે પાર પડ્યો છે.ભારતીય અર્થતંત્રનું મૂલ્યાંકન કરતા ખ્યાલ આવે કે બે વર્ષનાં ખુબ જ ટૂંકા સમયગાળામાં ભારતીય અર્થતંત્રની ગાડી ફરીથી પાટા પર ચડી ગઈ છે.ભારતનું અર્થતંત્ર આજે સમગ્ર વિશ્વમાં સૌથી ઝડપી દરે વિકસતું અર્થતંત્ર બન્યું છે.વિકાસદર બાબતે ભારતે ચીનને પણ પાછળ રાખી દીધું છે.૨૦૧૪-૧૫નાં વર્ષમાં ભારતનો વિકાસદર ૭.૨ ટકાએ પહોચ્યો હતો.ત્યાર બાદ ૨૦૧૫-૧૬નાં ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં વિકાસદર ૭.૬ ટકા રહ્યો અને ૨૦૧૫-૧૬નાં ચોથા ક્વાર્ટરનાં આંકડાઓ હમણાંજ પ્રસિદ્ધ થયા તે મુજબ ભારતીય અર્થતંત્રએ ૭.૯ ટકાનો વિકાસદર હાંસલ કર્યો છે.જે સૂચવે છે કે આર્થિક અનિશ્ચિતતાનાં વૈશ્વિક માહોલમાં પણ ભારતે ખુબ સારી વૃદ્ધી નોંધાવી છે.ચોથા ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન ઉત્પાદન ક્ષેત્રે ૯.૩ ટકાની અને કૃષિ ક્ષેત્રે ૨.૩ ટકાની વૃદ્ધી થઇ છે.દેશનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રકચર ક્ષેત્ર પણ ધીમે ધીમે વેગ પકડી રહ્યું છે.રીફાઇનરી પ્રોડક્ટ્સ અને ઇલેકટ્રીસીટી ઉત્પાદનમાં પણ ૧૦ ટકાથી વધુ વૃદ્ધિને પગલે એપ્રિલમાં કોર સેકટર્સની વૃદ્ધી ૮.૫ ટકાની ચાર વર્ષની સૌથી ઉંચી સપાટી પર પહોંચી છે.કોર સેક્ટર ઇન્ડેક્ષમાં કોલસો,ક્રુડતેલ,નેચરલ ગેસ,રીફાઇનરી પ્રોડક્ટ્સ,ખાતર,સ્ટીલ,સિમેન્ટ અને ઇલેકટ્રીસીટી એમ કુલ આઠ સેકટર્સનો સમાવેશ થાય છે.જે દેશનાં કુલ ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનમાં ૩૮ ટકાનો હિસ્સો ધરાવે છે.કોર સેકટર્સની વૃદ્ધીમાં સતત પાંચમાં મહીને વધારો થયો છે.ભારતની માથાદીઠ આવક પણ ૭.૪ ટકા વધીને ૨૦૧૫-૧૬માં રૂ.૯૩,૨૯૩ થઇ છે જે આગલાં નાણાંકીય વર્ષમાં રૂ.૮૬,૮૭૯ ની હતી.માથાદીઠ આવક એ દેશની સમૃદ્ધીનાં ઈન્ડીકેટર તરીકે ઓળખાય છે.રાજકોષીય ખાધ પણ ૨૦૧૪ સુધીમાં વધીને જીડીપીનાં ૫ ટકા ઉપર પહોંચી ગઈ હતી તેની સામે મોદીસરકારે ૨૦૧૫-૧૬માં જીડીપીનાં ૩.૯ ટકાનો રાજકોષીય ખાધનો લક્ષ્યાંક પણ હાંસલ કરી લીધો છે.જે અર્થતંત્ર માટે ફાયદાકારક છે.

વિશ્વની તમામ અગ્રણી નાણાં સંસ્થાઓ તેમજ ક્રેડીટ રેટિંગ એજન્સીઓએ પણ ભારતનાં રેટિંગમાં હકારાત્મક સુધારો કર્યો છે.વૈશ્વિક રોકાણકારો પણ ફરીથી ભારત તરફ આકર્ષાયા છે.તાજેતરનાં જ આંકડાઓ પ્રમાણે છેલ્લાં બે વર્ષમાં ભારતમાં વિદેશી રોકાણકારોએ પ્રાઇવેટ ઇક્વિટીમાં રેકોર્ડબ્રેક એવાં ૪૦ બિલિયન ડોલરનાં રોકાણો કર્યા છે.જે દર્શાવે છે કે વિશ્વ સ્તરે ભારતની શાખમાં વધારો થયો છે અને વિશ્વનાં આર્થિક નિષ્ણાંતોને મોદીસરકારની વિકાસનીતિ અને કાર્યશૈલી પર ભરોસો બેઠો છે.તેવી જ રીતે સ્થાનિક ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિમાં પણ વેગ આવ્યો છે.તાજેતરનાં આંકડાઓ મુજબ ગયા મહીનાનો મેન્યુફેક્ચરિંગ પીએમઆઈ પણ વધીને ૫૦.૭નાં સ્તર પર પહોંચ્યો છે. પીએમઆઈમાં ૫૦થી ઉપરનો આંક વૃદ્ધી દર્શાવે છે અને ૫૦થી નીચેનો આંક ઘટાડો સૂચવે છે.

દેશનાં શેરબજારો પણ ફરીથી ધમધમતાં થયા છે.૨૦૧૫-૧૬નાં વર્ષમાં ઇક્વિટી મ્યુચલફંડમાં ૩૯ લાખ નવાં રોકાણકારોનો ઉમેરો થયો છે.છેલ્લાં એક જ વર્ષમાં કુલ ૭૦,૦૦૦ કરોડનું જંગી મૂડી રોકાણ મ્યુચલફંડમાં થયું છે.૨૦૧૫-૧૬નાં વર્ષમાં ભારતમાં કારનું વેચાણ પણ છેલ્લાં પાંચ વર્ષની ટોચે પહોંચ્યું છે.મોદીસરકારની નીતિવિષયક બાબતોમાં નિર્ણાયકતા,ઝડપી અને પારદર્શી વહીવટ,ભ્રષ્ટાચારમુક્ત શાસન,આર્થિક પોલિસીઓમાં ધરખમ ફેરફારો વગેરે જેવી બાબતોને લીધે દેશનાં અર્થતંત્રમાં તેજીનો સંચાર થયો છે તેમજ આવતાં વર્ષોમાં ભારતનો વિકાસદર બે આંકડાઓ પર પહોંચે તેના માટેનો મજબુત પાયો નંખાયો છે.આપણો દેશ આગામી દિવસોમાં વિશ્વની આર્થિક મહાસતા બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યો છે ત્યારે, આવો, આપણે સૌ પણ પ્રગતિની આ દૌડમાં સામેલ થઈએ અને સમૃદ્ધીનાં નવાં શિખરો સર કરીએ.ભારત માતા કી જય

શુક્રવાર, 27 મે, 2016

મેરા દેશ બદલ રહા હે : દો સાલ બેમિસાલ : અભિનંદન મોદી સરકાર

મેરા દેશ બદલ રહા હે : દો સાલ બેમિસાલ : અભિનંદન મોદી સરકાર

દેશમાં કોંગ્રેસનાં છેલ્લાં દસ વર્ષનાં શાસનમાં અબજોનાં કૌભાંડો, ભ્રષ્ટાચાર, અનિર્ણાયકતા ,દિશાહીનતા, મોંઘવારી, આર્થીક ગુનાખોરી, વંશવાદ, વોટબેન્કની રાજનીતિ વગેરે જેવી બાબતોને લીધે દેશની પ્રજા ત્રાહિમામ પોકારી ઉઠી હતી.દેશમાં ચારેબાજુ ઘોર નિરાશાનું વાતાવરણ હતું,દેશનું અર્થતંત્ર માંદુ પડી ગયું હતું, વિશ્વમાં ભારતની શાખ નબળી થઇ ગઈ હતી, દેશનાં કિશાનો આત્મહત્યા કરવા લાગ્યા હતા. તેમજ વૈશ્વિક રોકાણકારોએ પણ ભારત તરફથી તેમની નજર હટાવી લીધી હતી.આવાં માહોલમાં ૨૦૧૪ ની લોકસભાની ચૂંટણીઓમાં દેશની જનતાએ વિકાસની રાજનીતિથી પ્રભાવિત થઇ, ગુજરાતનાં વિકાસ મોડેલને અપનાવી શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદી ને ખોબલે – ખોબલે મતો આપ્યા અને દેશનાં ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત ભારતીય જનતા પાર્ટી ની સંપૂર્ણ બહુમત ધરાવતી સરકાર બની. આજથી બે વર્ષ પહેલા દેશનાં વડાપ્રધાન તરીકે શપથ લેતી વખતે શ્રી નરેન્દ્રભાઈ એ કહ્યું હતું “ હું દેશનો પ્રધાનમંત્રી નહી પરંતુ દેશનો પ્રધાનસેવક છું. અમારી સરકાર દેશની જનતાનાં સપના સાકાર કરવા માટે તેમજ દેશની ઉન્નતી માટે રાત અને દિવસ મહેનત કરશે. અમે દર વર્ષે પ્રજાને અમારાં કામનો હિસાબ આપીશું.”

આજે જયારે મોદી સરકારને બે વર્ષ પુરા થયા છે ત્યારે સરકાર સામે ચાલીને પ્રજાની વચ્ચે જઈને પોતાનાં કાર્યોનો હિસાબ આપે છે. દેશનાં ઇતિહાસમાં આ પણ એક અભૂતપૂર્વ ઘટના છે. અત્યાર સુધીની સરકારો દર પાંચ વર્ષે પ્રજા વચ્ચે જતી અને તે પણ ફક્ત મતો માંગવા જ જતી હતી પોતાનાં કામનો હિસાબ આપવા નહી. બે વર્ષ એ આમ જોઈએ તો બહુ મોટો સમયગાળો ના કહેવાય. જેમ ક્રિકેટની રમતમાં નવો બેટ્સમેન બેટિંગ કરવા આવે તો શરૂઆતની બે – ચાર ઓવર તો તેને સેટ થતાં થાય ત્યાર પછી તે ધીમે ધીમે રન બનાવવાનું ચાલુ કરે. તેવી જ રીતે નવી સરકારને પણ સેટ થતાં સામાન્ય રીતે એકાદ વર્ષનો સમય લાગે પરંતુ, આ તો નરેન્દ્રભાઈની સરકાર, બેટિંગમાં આવતાંની સાથે જ પહેલા બોલથી જ ચોગ્ગા – છગ્ગા લગાવવાની એવી શરૂઆત કરી કે સામેની ટીમને હવે કયો બોલ ફેંકવો તેની કોઈ સમજણ જ નાં પડી પરંતુ પ્રજાને મજા પડી. મોદી સરકારે બે વર્ષનાં ટૂંકાગાળામાં દેશનાં તમામ ક્ષેત્રો અને તમામ વર્ગો માટે અનેકવિધ નવી યોજનાઓ શરૂ કરી અને તેની સફળ અમલવારી દ્વારા દેશનાં લોકોને ઘોર નિરાશાની ગર્તામાંથી બહાર કાઢી, તેઓમાં નવી આશા – ઉત્સાહ અને ઉમંગનો સંચાર કરવાનું સરાહનીય કાર્ય કર્યું છે. 

મોદી સરકારની દીર્ઘ દ્રષ્ટિ, નીતિ વિષયક બાબતોમાં ત્વરિત નિર્ણય, પારદર્શક વહીવટ, ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત શાસન વગેરે જેવી બાબતોને લીધે દેશનું અર્થતંત્ર ઘણાં વર્ષો પછી ફરીથી ધમધમતું થયું છે. ચીનને પણ પાછળ રાખી ભારત વિશ્વનું સૌથી વધુ ઝડપથી વિકસતું અર્થતંત્ર બન્યું છે. ચીનના ૬ ટકાના વિકાસદર સામે ભારતે ૭.૬ ટકાનો વિકાસદર હાંસલ કર્યો અને અર્થતંત્રમાં નવી તેજીનાં મંડાણ થયા. વૈશ્વિક રોકાણકારો પણ ફરીથી ભારત તરફ આકર્ષાયા અને વિદેશી રોકાણોના મામલે પણ ચીનને પાછળ રાખી છેલ્લાં ૧૮ મહિનામાં ભારતમાં વિદેશી રોકાણોમાં ૪૦ ટકાનો માતબર વધારો થયો. દેશનાં શેરબજારોમાં પણ તેજીનો સંચાર થયો. જે રોકાણકારોએ શેરબજારથી મોં ફેરવી લીધું હતું તેવા રોકાણકારોએ પણ ભારતની વિકાસનીતિ પર વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો અને ફરીથી શેરબજારમાં પોતાનાં કામકાજો ચાલુ કર્યા. દેશનાં લાખો નાના રોકાણકારોને પણ સ્થિર અને નિર્ણાયક સરકાર પર ભરોસો બેઠો અને તેઓએ પણ પોતાની બચતોનું ફરીથી શેરબજારોમાં રોકાણ કર્યું. ૨૦૧૫ – ૧૬નાં વર્ષમાં ઇક્વિટી મ્યુચલ ફંડમાં ૩૯ લાખ નવાં રોકાણકારોનાં ખાતા ખુલ્યા અને છેલ્લાં એક જ વર્ષમાં કુલ ૭૦,૦૦૦ કરોડનું જંગી મૂડી રોકાણ મ્યુચલ ફંડમાં પણ થયું.અર્થતંત્રની તેજીને લીધે ઉત્પાદન ક્ષેત્રે પણ ભારતની વૃદ્ધી છેલ્લાં આઠ મહિનાની ટોચ પર પહોચી છે. દેશનાં ઓટો સેક્ટર માટે પણ ૨૦૧૫ – ૧૬નું વર્ષ શુકનિયાળ સાબિત થયું. ૨૦૧૫ – ૧૬નાં વર્ષમાં ભારતમાં કારનું વેચાણ છેલ્લાં પાંચ વર્ષની ટોચે પહોચ્યું છે. દેશનાં કોર્પોરેટ જગતે પણ સરકાર પર પોતાનો વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો અને પોતાનાં કારોબાર વિસ્તારવાની સાથે નવાં જંગી મૂડી રોકાણો કરવાનું આયોજન પણ કર્યું. ફક્ત બે જ વર્ષનાં ટૂંકાગાળામાં સમગ્ર વિશ્વ સમક્ષ ભારતની છબી બદલાઈ ગઈ અને અમેરિકા,જાપાન,ચીન,રશિયા,ઇંગ્લેન્ડ સહીત વિશ્વનાં તમામ દેશો ભારત સાથે પોતાનાં સંબધો સુધારવા માટે તલપાપડ બન્યા સાથે – સાથે વિશ્વનાં ખૂણે – ખૂણે રહેતાં તમામ ભારતીયો પ્રત્યેનાં તેમનાં વલણમાં પણ સુખદ પરિવર્તન આવ્યું.

આ બધી ઘટનાઓ કોઈ કરિશ્માથી કમ નથી. ભારતનાં વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદી તેમજ તેમનું પ્રધાનમંડળ લાખ – લાખ અભિનંદનનાં હકદાર છે તેમાં કોઈ બે મત હોય જ નાં શકે.શ્રી નરેન્દ્રભાઈનાં નેતૃત્વમાં ભારત ફરીથી વિશ્વગુરુ દેશ બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યો છે ત્યારે આવો આપણે સૌ ‘સબકા સાથ સબકા વિકાસ’ની રાજનીતિ અને કેન્દ્ર સરકારનાં વિકાસશીલ બે વર્ષને હર્ષોલ્લાસથી વધાવીએ અને દેશનાં વિકાસ યજ્ઞમાં સહભાગી થઈએ. ભારત માતા કી જય.


બુધવાર, 2 માર્ચ, 2016

વૈશ્વિક મંદીના માહોલ વચ્ચે ભારતીય અર્થતંત્રની વૃદ્ધિને વેગ આપશે - કેન્દ્રીય બજેટ ૨૦૧૬-૧૭

સમગ્ર વિશ્વ આજે મંદીના વમળમાં સપડાયેલું છે.વૈશ્વિક વિકાસ દર ઘટીને ૩.૧ ટકા પર પહોંચી ગયો છે ત્યારે આવા મંદીનાં માહોલ વચ્ચે પણ ભારતીય અર્થતંત્રે ૭.૪ ટકાનો વિકાસ દર જાળવી રાખ્યો છે. જે ખુબજ સરાહનીય બાબત ગણાય.વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા નાં માહોલમાં મોદી સરકારનાં બજેટમાં અર્થતંત્રને વૃદ્ધિ મળે અને ગ્રામીણ વિકાસ અને શહેરી વિકાસ વચ્ચે સંતુલન જળવાય તે માટેનાં આવકાર્ય સુધારાઓ જાહેર થયાં છે.
શેર બજારની વાત કરીએ તો પ્રારંભિક તબક્કે શેર બજાર ગગડ્યું હતું.પરંતુ રાજકોષીય ખાધનાં લક્ષ્યાંકને વળગી રહેવાની જાહેરાત,પશ્ચાદવર્તી ટેક્સ બંધ કરવાનાં પગલાં તેમજ સર્વિસ ટેક્સ અને કેપિટલ ગેઇન ટેક્સ સાથે કોઈ છેડછાડ નહિ કરાતા શેર બજારમાં રીકવરી આવી હતી.આગામી દિવસોમાં શેર બજારમાં તેજીનો સંચાર જોવા મળશે.

૨૦૧૬-૧૭ નાં આ બજેટમાં શહેરોનાં વિકાસની સાથે સાથે ગામડાંઓનો પણ વિકાસ થાય તે માટે ગ્રામીણ ભારતને કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવ્યું છે.સતત બે નબળાં ચોમાસાને કારણે મંદ પડેલાં ગ્રામીણ અર્થતંત્રને પુન:સજીવન કરવાનો ઉતમ પ્રયાસ આ બજેટમાં જોવા મળે છે.સાથે સાથે સામાજીક ક્ષેત્ર,રીયલ એસ્ટેટ,ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેશ,ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર,લઘુ ઉદ્યોગો નો વિકાસ,યુવા વિકાસ,જાહેર આરોગ્ય જેવી બાબતો પર પણ વિશેષ ભાર મુકવામાં આવ્યો છે.આમ,નાણામંત્રીએ ભારતીય અર્થતંત્ર આગામી દિવસોમાં મોટી હરણ ફાળ ભરે તે માટેનો તખ્તો આ બજેટમાં તૈયાર કર્યો છે.

મંગળવાર, 1 સપ્ટેમ્બર, 2015

સ્માર્ટ સીટી મીશન : ભારતનાં શહેરોને વિશ્વ નાં શ્રેષ્ઠ શહેરો સમકક્ષ લઇ જવા માટેનું ક્રાંતિકારી અભિયાન

સ્માર્ટ સીટી મીશન : ભારતનાં શહેરોને વિશ્વ નાં શ્રેષ્ઠ શહેરો સમકક્ષ લઇ જવા માટેનું ક્રાંતિકારી અભિયાન

શ્રેષ્ઠ સુવિધાયુક્ત શહેરોનાં નિર્માણ માટે મોદી સરકાર દ્વારા કુલ એક લાખ કરોડની ફાળવણી

હમણાં જ થોડાં દિવસો પૂર્વે આપણે ભારતનો ૬૯મો આઝાદી દિન ઉજવ્યો.મારે દુઃખ સાથે કહેવું પડે છે કે આઝાદી મેળવ્યાનાં આટલાં વર્ષો પછી પણ જયારે આપણે ભારતનાં શહેરો,શહેરોની માળખાકીય સુવિધાઓ,લોકોની જીવનશૈલી વગેરેની તુલના વિદેશનાં શહેરો સાથે કરીએ ત્યારે આપણને ખ્યાલ આવે કે આપણે હજુ દુનિયાથી ખુબ જ પાછળ છીએ અથવા તો એમ કહી શકાય કે આપણે શહેરોની સુંદરતા,સગવડતા તથા માળખાકીય સવલતોની બાબતોમાં ખુબ જ પછાત છીએ.આપણાં શહેરો હજુ પણ ગંદકીથી ખદબદતા જોવા મળે છે.લોકો હાડમારી ભર્યું,અત્યંત દુવીધાપૂર્ણ જીવન વિતાવે છે.શહેરોની હવામાં પ્રદુષણ,રસ્તાઓમાં ટ્રાફિકજામ,ઘોંઘાટ,શુદ્ધ પીવાનાં પાણીનો અભાવ,આધુનિક સગવડતાઓનો અભાવ,નાગરિકોની અસલામતી વેગેરે જેવી બાબતો જોતાં ખ્યાલ આવે કે ભારતનો નાગરિક પારાવાર મુશ્કેલીઓ સાથે પોતાનું જીવન ગુજરી રહ્યો છે.શહેરોની આવી હાલત હોય તો પછી ગામડાંઓની તો વાત જ શું કરવી?આઝાદી પછીનાં આટલાં વર્ષો સુધી ભારતનાં અત્યાર સુધીનાં શાસકો વોટબેંકની છીંછરી રાજનીતિ દ્વારા ફક્ત પોતાની સતા કેમ ટકી રહે તેમાંજ વ્યસ્ત રહ્યાં.પરિણામે ભારતનાં શહેરો અને ગામડાંઓમાં વસ્તી વધારો થયો પણ તેમની સુખાકારી,સગવડતાઓ કે જરૂરી આધુનિક માળખાકીય સુવિધાઓમાં વધારો ના થયો.એથી ઉલ્ટું ભારત પછી આઝાદ થયેલા જાપાન,સિંગાપોર,ઇઝરાયેલ વગેરે જેવા દેશોએ વિકાસની હરણફાળ ભરી અને ખુબ જ ટૂંકાગાળામાં આ દેશો વિશ્વનાં વિકસિત દેશો સાથે તાલ મીલાવતા થઇ ગયાં.

૨૦૧૪ની લોકસભાની ચૂંટણીઓમાં ભારતની જનતાએ ખુબ જ ઉંચી અપેક્ષાઓ સાથે નરેન્દ્રભાઈ મોદી ની સુશાસન અને વિકાસની રાજનીતિને સ્વીકારી અને ભારતનું સુકાન તેમને સોપ્યું.ચૂંટણી ઢંઢેરામાં નરેન્દ્રભાઈએ ભારતમાં ૧૦૦ સ્માર્ટ સીટી નાં નિર્માણની વાતો કરેલી.સામાન્ય રીતે ચૂંટણી જીત્યા પછી નેતાઓ તેમણે પ્રજાને આપેલાં વચનો ભૂલી જતાં હોય છે પરંતુ મોદી સરકારનાં એક વર્ષ વીત્યાં પછી એવું સ્પષ્ટ દેખાય છે કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈનાં નેતૃત્વ હેઠળની આ ભાજપ સરકાર ચૂંટણી પહેલાં આપેલાં દરેક વચનોની પૂર્તિ માટે કટિબદ્ધ છે.જે સૌ ભારતવાસીઓ માટે આનંદની વાત છે.વડાપ્રધાને તાજેતરમાં જ ભારતનાં 'સ્માર્ટ સીટી મિશન'ની જાહેરાત કરી અને તેના પહેલાં ચરણની કામગીરીનો આરંભ પણ થઇ ગયો.'સ્માર્ટ સીટી મીશન' એ નરેન્દ્રભાઈ નો મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ છે.'સ્માર્ટ સીટી મિશન'એ ભારતનાં શહેરોને વિશ્વનાં શ્રેષ્ઠ શહેરો સમકક્ષ લઇ જવા માટેનું એક ક્રાંતિકારી અભિયાન છે.તાજેતરમાં જ સ્માર્ટ સીટી માટે ભારતભરમાંથી પસંદગી પામેલા ૯૮ શહેરોની જાહેરાત સરકાર દ્વારા કરવામાં આવી.આ શહેરોની પસંદગી પણ સ્માર્ટ સીટી ચેલેન્જ કોમ્પીટીશન દ્વારા કરવામાં આવી જે દર્શાવે છે કે સરકાર 'સ્માર્ટ સીટી મિશન'ની અસરકારક અને ઝડપી અમલવારી માટે અત્યંત ગંભીર છે.પહેલાં તબક્કામાં દેશભરમાંથી એવા શહેરો જ પસંદગી પામ્યા છે કે જે શહેરો સ્માર્ટ સીટી બનવા તરફ ઝડપથી આગળ વધી શકે તેવી તમામ પાયાની સુવિધાઓ અને અનુકુળતાઓ ધરાવતા હોય.'સ્માર્ટ સીટી મીશન'ની કેન્દ્ર સરકારની ગાઈડલાઈન નો અભ્યાસ કરતા ખ્યાલ આવે છે કે સરકાર 'સ્માર્ટ સીટી મીશન'ની સફળતા માટે ખુબ જ તૈયારી સાથે તમામ પાસાંઓનો ખ્યાલ રાખી કાળજીપૂર્વક આગળ વધી રહી છે.સ્માર્ટ સીટી મીશન માં પસંદ થયેલા દરેક શહેરોને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દરવર્ષે ૧૦૦ કરોડ રૂપિયાની ફાળવણી તેમજ રાજ્ય સરકાર દ્વારા પણ ૧૦૦ કરોડની ફાળવણી પાંચ વર્ષ સુધી દર વર્ષે કરવામાં આવશે.સ્માર્ટ સીટી મીશન માટે કુલ ૪૮૦૦૦ કરોડ ની ફાળવણી કેન્દ્ર સરકારે કરી છે.

'સ્માર્ટ સીટી મીશન'
કોઇપણ દેશ માટે તેનાં શહેરો એ દેશનાં અર્થતંત્રનાં ગ્રોથ એન્જીન સમાન હોય છે.એક અંદાજ પ્રમાણે ભારતની કુલ વસ્તીનાં ૩૧ ટકા વસ્તી શહેરોમાં વસે છે અને તે ભારતનાં કુલ ઘરેલું ઉત્પાદનમાં ૬૩ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.દિવસે ને દિવસે શહેરીકરણ વધતું જાય છે.ભારતમાં દર કલાકે અંદાજે ૬૦ થી ૭૦ પરિવારો ધંધા-રોજગાર અર્થે શહેરમાં સ્થળાંતર થાય છે.૨૦૩૦ની સાલ સુધીમાં ભારતની કુલ વસ્તીનાં ૪૦ ટકા વસ્તી શહેરોમાં વસવાટ કરતી હશે અને ભારતનાં કુલ ઘરેલું ઉત્પાદનમાં તેનો હિસ્સો અંદાજે ૭૫ ટકા જેટલો હશે.વધતાં જતાં શહેરીકરણને ધ્યાનમાં રાખીને શહેરોનાં સમાજ જીવનને ગુણવતાયુક્ત આધુનિક જીવનશૈલી ધરાવતું બનાવવું હોય તો તેનાં માટે શહેરોનો ભૌતિક,સામાજીક અને આર્થીક ,આમ,તમામ સ્તરે એક સરખો વિકાસ થવો જરૂરી છે.ભારત સરકારનું 'સ્માર્ટ સીટી મીશન' આ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ શરૂઆત છે.

સ્માર્ટ સીટી એટલે શું ?
સ્માર્ટ સીટી એટલે શું તેનો કોઈ નિશ્ચિત વ્યાખ્યાયિત જવાબ આપવો મુશ્કેલ છે કારણકે દરેક વ્યક્તિ તેની વ્યાખ્યા જુદી-જુદી રીતે કરી શકે છે.સામાન્ય રીતે જોઈએ તો સ્માર્ટ સીટી એટલે એક એવું શહેર કે જ્યાં જીવન એકદમ સરળ અને સુવિધાપૂર્ણ હોય,જ્યાં લોકો ઉચ્ચ ગુણવતાયુક્ત જીવન જીવી શકે.જ્યાં રોડ-રસ્તા એકદમ સ્વચ્છ અને સુઘડ હોય.આધુનિક માળખાકીય સવલતો હોય.પ્રદુષણ મુક્ત - પર્યાવરણલક્ષી - ઇકો ફ્રેન્ડલી શહેર એટલે સ્માર્ટ સીટી.

સ્માર્ટ સીટી ની સુવિધાઓ
૧,પીવાનાં શુદ્ધ પાણીની નિયમિત સગવડતા
૨,નિરંતર વીજળી
૩,શહેરની સ્વચ્છતા માટે આધુનિક સગવડતાઓ સાથેનું ટીમવર્ક
૪,ઘન કચરાનાં નિકાલ માટેની આધુનિક સગવડતાઓ
૫,સુવિધાયુક્ત પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ
૬,ગરીબો માટે તેમને પોષાય તેવા હવા ઉજાસવાળા સુંદર-સ્વચ્છ આવાસો
૭,ફાસ્ટ ઈન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી અને સંપૂર્ણ ડીજીટલાઈઝેશન
૮,પ્રદુષણ મુક્ત વાતાવરણ,ગ્રીન-ઇકો ફ્રેન્ડલી શહેર
૯,ઈ- ગવર્નન્સ દ્વારા નાગરિકોની સહભાગિતા
૧૦,નાગરિકોની સલામતી અને સુરક્ષા માટેની આધુનિક વ્યવસ્થા
૧૧,આધુનિક માળખાકીય સુવિધાઓ સાથેનું ગુણવતાયુક્ત શિક્ષણ
૧૨,આધુનિક માળખાકીય સુવિધાઓ સાથેની સુલભ હોસ્પિટલ્સ
૧૩,પાર્કિંગ માટેની આધુનિક સુવિધાઓ દ્વારા ટ્રાફિક સમસ્યા મુક્ત શહેર
૧૪,દરેક વિસ્તારમાં ગાર્ડન,જોગીંગ પાર્ક,રમતનું મેદાન તેમજ સીનીયર સીટીઝન માટે સીટીંગ એરિયા
૧૫,વોક-ટુ-વર્ક - સાઇકલિંગ માટે અલાયદા ટ્રેક ની સગવડ

ઉપર દર્શાવેલી સુવિધાઓ ફક્ત મુખ્ય સુવિધાઓ છે આ ઉપરાંત અનેક વિશ્વ કક્ષાની સ્માર્ટ સુવિધાઓનો સ્માર્ટ સીટીમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

LEED ગ્રીન બિલ્ડીંગ રેન્કિંગમાં ભારત ત્રીજા ક્રમેં
ભારત સરકાર દ્વારા સ્માર્ટ સીટી મીશન દ્વારા ઇકો ફ્રેન્ડલી-ગ્રીનસીટીનાં નિર્માણ માટેની ઝુંબેશ શરુ થઇ છે ત્યારે આનંદનાં સમાચાર એ છે કે LEED ગ્રીન બિલ્ડીંગ રેન્કિંગમાં અમેરિકા સિવાયનાં દેશોમાં ભારત વિશ્વમાં ત્રીજા ક્રમેં આવ્યું છે.LEED એ યુ.એસ.ગ્રીન બિલ્ડીંગ કાઉન્સિલની ગ્લોબલ ગ્રીન બિલ્ડીંગ રેટિંગ સીસ્ટમ છે જે દરરોજ દુનિયાની ૧.૮૫ મિલિયન સ્કવેર ફીટ બાંધકામ જગ્યાને સર્ટિફાઈડ કરે છે.તાજેતરમાં જ તેનાં દ્વારા અમેરિકા સિવાયનાં દેશોનાં ગ્રીન બિલ્ડીંગ રેન્કિંગ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતાં જેમાં ૪૮૧૪ પ્રોજેક્ટ્સ સાથે કેનેડા પ્રથમ ક્રમ પર,૨૦૨૨ પ્રોજેક્ટ્સ સાથે ચીન બીજા નંબરે તેમજ ૧૮૮૩ સર્ટિફાઈડ પ્રોજેક્ટ્સ સાથે ભારત ત્રીજા નંબરે આવ્યું હતું.જે દર્શાવે છે કે ભારતમાં પ્રાઇવેટ ડેવલોપર્સ પણ ઇકો ફ્રેન્ડલી-ગ્રીન પ્રોજેક્ટ્સ તરફ વળી રહ્યાં છે.આમ,સરકાર અને પ્રાઇવેટ ડેવલોપર્સ બન્ને સાથે મળીને ગ્રીન અને ક્લીન ભારત નાં નિર્માણ તરફ આગળ વધી રહ્યાં છે.

મીશન AMRUT (અટલ મીશન ફોર રીજુવીનેશન એન્ડ અર્બન ટ્રાન્સફોર્મેશન)
શહેરી વિકાસની આ યોજના દ્વારા આવનારાં દિવસોમાં ભારતનાં નાનાં શહેરો પણ આધુનિક માળખાકીય સુવિધાઓ મેળવશે અને નાનાં શહેરોનાં લોકો પણ ગુણવતાયુક્ત જીવનશૈલી પ્રાપ્ત કરશે.આ યોજના હેઠળ એક લાખ કે તેથી વધુ વસ્તી ધરાવતાં ૫૦૦ નાનાં શહેરોની પસંદગી કરવામાં આવશે અને આ ૫૦૦ નાનાં શહેરોનું નવીનીકરણ કરવામાં આવશે.આગળ જતાં આવતાં વર્ષોમાં આ શહેરો પણ સ્માર્ટ સીટી બનવાં તરફ આગળ વધશે.કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મીશન AMRUT માટે ૫૦૦૦૦ કરોડની જંગી ફાળવણી કરવામાં આવી છે.આવનારાં દિવસોમાં ભારતનાં નાનાં શહેરો પણ વૈશ્વિક કક્ષાની સુખ-સુવિધાઓ ધરાવતાં થશે.